Chùm chìa khoá gọn chỉ nên có những chìa bạn dùng mỗi ngày, thường từ ba đến năm chiếc: chìa cửa chính, chìa cổng hoặc thẻ thang máy, chìa xe và có thể chìa tủ ở chỗ làm. Chìa dùng hằng tuần tách sang vòng thứ hai, chìa ít dùng cất ở nhà, chìa dự phòng giao người thân. Chùm gọn thì nhét túi quần trước không cộm, không cào xước điện thoại, và mất một chùm không có nghĩa là mất hết.
Phần dưới đi qua lý do chùm chìa to gây phiền nhiều hơn người ta nghĩ, cách chia chìa theo tần suất dùng, các bước gom lại chùm chìa trong mười phút, chỗ mang chìa theo từng kiểu quần áo và túi, chuyện riêng của chìa xe máy loại thông minh, chỗ để chìa dự phòng, và lý do không nên gắn thẻ ghi địa chỉ vào chùm chìa. Mọi gợi ý đều dùng được với vòng khoá thường, không cần mua dụng cụ đặc biệt.
Chùm chìa to phiền hơn bạn tưởng
Chùm chìa của một người đàn ông ba mươi tuổi sống ở chung cư thường có: chìa cửa căn hộ, chìa cửa sắt ngoài, thẻ thang máy, chìa xe máy, chìa khoá cốp, chìa tủ ở cơ quan, chìa nhà bố mẹ, chìa kho hoặc phòng trọ cũ không ai nhớ của gì, cộng một hai móc khoá lưu niệm. Mười chiếc trở lên, nặng 150 đến 200 g.
Khối kim loại đó gây ra bốn chuyện. Một là thủng lót túi quần sau vài tháng, đến lúc chìa rơi qua lỗ thủng xuống ống quần. Hai là cào xước màn hình và lưng điện thoại nếu để chung túi. Ba là ở xe máy, chùm nặng cắm ở ổ khoá đung đưa khi xe chạy qua đường xấu, va vào đầu gối người lái và làm mòn ổ khoá theo thời gian. Bốn là khi mất, bạn mất một lúc chìa của ba bốn nơi.
Chuyện thứ năm ít người để ý: chùm to làm bạn ngại mang theo, để tạm ở đâu đó rồi quên. Chùm nhỏ thì luôn theo người, vì nó không làm phiền.
Chia chìa theo tần suất dùng
Bày hết chìa ra bàn và xếp mỗi chìa vào một dòng của bảng dưới. Không phải đoán: nghĩ xem tuần vừa rồi bạn đã dùng chìa đó mấy lần.
| Nhóm | Ví dụ | Để ở đâu | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Dùng mỗi ngày | Cửa nhà, cổng, thẻ thang máy, chìa xe | Chùm chính, theo người | Tối đa năm chiếc |
| Dùng mỗi tuần | Tủ cơ quan, kho, hộp thư, xe thứ hai | Vòng phụ, móc vào chùm chính bằng khoá tháo nhanh | Tháo ra khi không cần |
| Dùng vài lần một năm | Nhà bố mẹ, nhà quê, két, tủ hồ sơ cũ | Hộp chìa ở nhà, có ghi nhãn | Không mang hằng ngày |
| Dự phòng | Bản sao chìa nhà và chìa xe | Người thân tin cậy hoặc chỗ cất ngoài nhà | Không giấu dưới thảm chùi chân |
| Không biết của gì | Chìa cũ từ nhà trọ, tủ, ổ khoá đã thay | Thử ở mọi ổ trong nhà, không mở được thì bỏ | Thường chiếm một phần ba chùm |
Người sống ở nhà riêng có cổng thường thêm một chìa so với người ở chung cư, nhưng lại bớt thẻ thang máy. Dù thế nào, chùm chính hiếm khi cần quá năm chiếc. Nếu chùm của bạn sau khi chia vẫn hơn sáu, xem lại có chìa nào thật ra chỉ dùng vài lần mỗi tháng.
Gom chùm chìa trong mười phút
Làm vào buổi tối, ở nhà, khi có thể thử từng chìa với từng ổ:
- Tháo hết chìa khỏi vòng. Móc khoá lưu niệm, móc mở nắp chai, bấm móng tay gắn kèm cũng tháo ra.
- Cầm từng chìa đi thử với các ổ trong nhà. Chìa nào không mở được ổ nào thì để riêng một đống.
- Xếp chìa còn lại vào bốn nhóm theo bảng: mỗi ngày, mỗi tuần, vài lần một năm, dự phòng.
- Lắp chùm chính bằng một vòng khoá nhỏ, chìa dài nhất ở giữa, chìa ngắn hai bên để chùm dẹt khi nằm trong túi.
- Lắp vòng phụ cho chìa hằng tuần, nối với chùm chính bằng một khoá móc tháo nhanh.
- Cho chìa vài lần một năm vào hộp nhỏ ở nhà, mỗi chìa buộc một mẩu băng dính ghi bằng chữ viết tắt mà chỉ người nhà hiểu.
- Với đống chìa không mở được ổ nào: giữ thêm một tháng trong hộp, nếu không nhớ ra là của gì thì bỏ.
Anh Bảo, nhân viên kỹ thuật toà nhà, có chùm chìa riêng cho công việc gồm gần ba mươi chiếc. Anh tách hẳn chùm công việc ra, để trong tủ khoá ở phòng kỹ thuật và chỉ cầm khi đi ca. Chùm cá nhân của anh chỉ còn bốn chiếc, nằm gọn trong túi quần trước.
Mang chìa ở đâu: theo quần áo và túi
Túi quần trước, phía không có điện thoại. Cách phổ biến và ổn nhất nếu chùm gọn dưới năm chìa. Đặt chìa nằm dọc theo đùi, đầu chìa hướng xuống để không chọc vào hông khi ngồi.
Móc vào dây nối trong ngăn túi đeo. Nhiều túi đeo chéo và balo có sẵn một móc nhỏ trong ngăn trước. Móc chìa vào đó, chìa không lạc xuống đáy và bạn kéo ra mà không phải tháo móc.
Móc ở đai quần. Tiện cho thợ, người làm kho, người phải mở nhiều cửa trong ngày. Nhược điểm là leng keng và dễ mắc vào tay nắm cửa, ghế ngồi. Khi lên xe máy, nhét chùm vào túi quần để không vướng.
Dây đeo cổ. Hợp với thẻ ra vào và chìa tủ ở chỗ làm, nhưng không nên với chìa nhà khi ra đường, vì dây đeo cổ dễ bị giật và lộ ra cho người khác thấy bạn đang mang chìa gì.
Không để chung túi với điện thoại. Dù chùm gọn đến đâu, kim loại cọ vào màn hình mỗi ngày vẫn để lại vết xước. Hai món, hai túi.
Chìa xe máy loại thông minh: để ý vài chuyện riêng
Nhiều xe máy đời mới dùng chìa thông minh: không cắm vào ổ, xe nhận ra chìa khi chìa ở gần. Loại chìa này đổi cách bạn mang chìa ở ba chỗ.
Thứ nhất, không để chìa trong cốp hay hộc xe khi rời đi. Có người để chìa trong cốp cho tiện, xe nhận chìa ở gần nên vẫn mở được bằng nút. Rời xe là chìa theo người.
Thứ hai, pin chìa có hạn, thường đến lúc yếu xe báo hoặc phải đứng sát xe mới nhận. Hỏi cửa hàng sửa xe về loại pin và mang một viên dự phòng trong túi lặt vặt nếu bạn đi xa. Đọc sổ hướng dẫn xe xem cách mở xe khi chìa hết pin, thường có một chìa cơ giấu trong vỏ chìa thông minh.
Thứ ba, chìa thông minh to và đắt hơn chìa thường, rơi vỡ hay ngâm nước là phiền. Để chìa này riêng một vòng với móc tháo nhanh, khi đi tập, đi bơi thì tháo chìa xe ra cất kỹ, chùm chìa nhà để riêng.
Chìa dự phòng: để ở đâu, giao cho ai
Chìa dự phòng là thứ cứu bạn khỏi một buổi tối đứng trước cửa khoá chờ thợ. Nhưng để sai chỗ thì nó thành lối vào cho người khác.
- Người thân ở gần: bố mẹ, anh chị em trong bán kính đi xe chừng mười lăm phút. Đây là chỗ tốt nhất.
- Đồng nghiệp tin cậy hoặc tủ khoá ở chỗ làm: nếu bạn ở xa gia đình. Chìa dự phòng nhà để ở chỗ làm, chìa dự phòng tủ chỗ làm để ở nhà.
- Hàng xóm thân: được, nếu hai nhà đã quen nhau lâu. Bạn có thể giữ chìa dự phòng của họ, như vậy hai bên cùng có trách nhiệm.
- Không nên: dưới thảm chùi chân, trong chậu cây, trên khung cửa, trong hộp điện. Kẻ trộm biết những chỗ này trước cả bạn.
- Chìa xe dự phòng: để ở nhà, ngăn kéo có khoá, không để trong xe. Mất chìa xe ngoài đường, gọi người nhà mang tới nhanh hơn chờ làm chìa mới.
Khi giao chìa dự phòng cho ai, ghi lại trong điện thoại: chìa gì, giao ai, ngày nào. Năm năm sau chuyển nhà, bạn sẽ biết cần lấy lại chìa từ những người nào.
Hay quên chìa khoá: dựng một chỗ cố định
Người hay quên chìa thường không phải người đãng trí, mà là người không có chỗ cố định cho chìa. Về nhà, chìa lúc ở bàn, lúc ở túi quần trong máy giặt, lúc cắm trên ổ cửa phía trong. Sáng ra mất năm phút đi tìm, hoặc tệ hơn, kéo cửa sập lại mới nhớ ra chìa còn bên trong.
Cách sửa là một móc hoặc một chiếc khay nhỏ ngay cạnh cửa, ngang tầm tay, ở chỗ bạn nhìn thấy khi đi giày. Về nhà, việc đầu tiên sau khi đóng cửa là treo chìa lên móc, trước cả khi cởi giày. Làm liên tục khoảng ba tuần, tay tự làm mà không cần nghĩ.
Thêm hai thói quen nhỏ cho người hay kéo sập cửa: không bao giờ đóng cửa từ bên ngoài khi tay chưa chạm vào chìa trong túi; và với cửa khoá tự động, để chùm chìa trong tay chứ không trong túi khi bước ra. Với người sống một mình, một bản chìa dự phòng ở người thân gần nhà là bảo hiểm rẻ nhất cho những lần quên.
Lỗi hay gặp với chìa khoá
Gắn thẻ ghi địa chỉ nhà hoặc biển số xe. Mất chùm chìa có thẻ địa chỉ là đưa cho người nhặt được cả chìa lẫn đường tới nhà. Nếu muốn có thẻ để người nhặt trả lại, chỉ ghi một số điện thoại phụ hoặc để trống.
Cắm chìa ở ổ xe khi xuống xe vài phút. Mua ổ bánh mì, tạt vào lấy đồ, ba phút là đủ để mất xe. Rút chìa mỗi lần rời xe, dù chỉ vài bước.
Đồ trang trí to hơn chìa. Móc khoá lưu niệm bằng kim loại nặng, búp bê nhồi bông, mở nắp chai to. Một món nhỏ thì không sao, ba món là chùm chìa thành quả tạ.
Không có chìa dự phòng nào. Đến lúc mất mới làm lại cả bộ, phải gọi thợ mở cửa, có khi phải thay cả ổ. Làm sẵn một bản sao cho cửa chính và xe, ngay tuần này.
Câu hỏi thường gặp
Chùm chìa khoá nên có bao nhiêu chìa là vừa?
Chùm mang theo hằng ngày nên từ ba đến năm chìa, gồm những chìa bạn dùng mỗi ngày như cửa nhà, cổng hoặc thẻ thang máy và chìa xe. Chìa dùng mỗi tuần tách sang vòng phụ, chìa ít dùng cất ở nhà để chùm gọn và nhẹ.
Có nên để chìa khoá chung túi với điện thoại không?
Không nên. Chìa kim loại cọ vào màn hình và lưng điện thoại mỗi ngày sẽ để lại vết xước, kể cả khi có ốp. Để chìa ở túi quần bên kia hoặc móc vào dây nối trong ngăn túi đeo, tách hẳn khỏi điện thoại.
Chìa khoá dự phòng nên giấu ở đâu?
Không nên giấu quanh nhà như dưới thảm, trong chậu cây hay trên khung cửa. Chỗ tốt nhất là giao cho người thân ở gần hoặc người bạn tin cậy. Ghi lại trong điện thoại ai đang giữ chìa nào để sau này lấy lại.
Chìa xe máy thông minh để đâu khi đi tập, đi bơi?
Mang theo người hoặc gửi vào tủ có khoá, không để trong cốp hay hộc xe. Nên tách chìa thông minh ra một vòng riêng có khoá tháo nhanh để không phải mang cả chùm chìa nhà vào phòng thay đồ.
Mất chùm chìa khoá thì làm gì trước?
Nếu chùm có chìa nhà, cân nhắc thay lõi ổ khoá cửa chính, nhất là khi chùm có kèm thông tin nhận diện nhà bạn. Lấy chìa dự phòng xe từ nhà hoặc người thân. Báo ban quản lý toà nhà khoá thẻ thang máy cũ và làm thẻ mới.
Móc chìa khoá ở đai quần có tiện không?
Tiện cho người phải mở nhiều cửa trong ngày như thợ, người làm kho, bảo vệ. Nhưng chùm treo ngoài dễ mắc vào tay nắm cửa, ghế ngồi và leng keng khi đi. Khi lên xe máy nên nhét chùm vào túi quần để không vướng.