Tài xế xe ôm công nghệ hợp nhất với một túi đeo ngực nhỏ chừng 2–3 lít, quai siết sát, túi nằm giữa ngực hoặc lệch nhẹ về phía trong lề đường, cộng một hộp hoặc túi khoá dưới cốp cho áo mưa khách và đồ dự phòng. Balo sau lưng thì không: khách ngồi sau, balo chiếm chỗ của khách và đè vào ngực họ.
Chạy chở người khác hẳn chạy giao hàng. Không có thùng, không có hàng, nhưng có một người ngồi sát lưng bạn cả chuyến. Mọi thứ bạn mang phải nằm phía trước hoặc dưới cốp. Bài này theo anh Sơn, chạy xe ôm công nghệ toàn thời gian đã bốn năm, mỗi ngày mười đến mười hai tiếng, đi qua đủ trời nắng mưa và đủ kiểu khách.
Vì sao tài xế chở khách không nên đeo balo
Lý do đầu tiên là chỗ ngồi của khách. Yên xe máy chỉ dài vừa đủ hai người. Balo dày mười lăm phân sau lưng tài xế đẩy khách lùi về sau, ngồi sát mép yên, tay không biết bám vào đâu. Khách nữ mặc váy càng khó. Đánh giá sao thấp nhiều khi đến từ những điều nhỏ như vậy.
Lý do thứ hai là an toàn. Khi phanh gấp, khách dồn về phía trước và đè balo vào lưng tài xế, đồ cứng trong balo như sạc dự phòng, khoá xe, chai nước thành vật ép vào cột sống. Ngã xe thì tệ hơn.
Lý do thứ ba là nhiệt. Chạy giữa trưa với một balo áp sát lưng, mồ hôi không thoát, áo ướt sũng sau một giờ. Mười tiếng mỗi ngày, mấy tháng hè, lưng nổi rôm sảy là chuyện anh Sơn từng gặp trong năm đầu.
Từ đó ra cách sắp đặt: đồ dùng liên tục ở túi đeo ngực phía trước, đồ dự phòng ở cốp hoặc hộp gắn xe, lưng để trống cho khách và cho gió.
Đồ nào ở đâu trên người và trên xe
Bảng này theo cách bố trí của anh Sơn, đã thử và sửa nhiều lần sau bốn năm chạy:
| Món | Để ở đâu | Vì sao | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Điện thoại chạy ứng dụng | Giá kẹp tay lái loại chắc, có khoá | Nhìn bản đồ mà không cầm tay | Kẹp chắc, không để điện thoại chìa ra ngoài mép tay lái |
| Điện thoại thứ hai, ví, tiền | Túi đeo ngực, ngăn khoá sát người | Khó giật, lấy được khi dừng | Tách tiền nhận của khách với tiền cá nhân |
| Sạc dự phòng, dây sạc | Túi đeo ngực hoặc hộp dưới cốp | Sạc điện thoại liên tục cả ngày | Dây đi gọn, không vắt qua tay lái |
| Áo mưa khách, mũ dự phòng, khẩu trang | Cốp xe hoặc thùng nhỏ khoá được | Khách cần khi mưa, khi quên mũ | Giữ khô, sạch, có mùi dễ chịu |
| Áo mưa của tài xế | Cốp xe | Mặc nhanh khi trời đổ | Áo mưa bộ, không dùng áo cánh dơi |
| Chai nước, khăn | Túi lưới treo trong hộc xe phía trước | Uống khi dừng đèn | Chai nắp kín, không để lăn dưới chân |
Cốp xe tay ga là tài sản lớn nhất của tài xế chở khách. Nếu xe số không có cốp, một hộp nhựa nhỏ có khoá gắn baga sau làm thay được, nhưng phải để khách vẫn có chỗ ngồi thoải mái và không đè chân khách.
Đeo túi ngực đúng cách để không vướng tay lái
Túi ngực nghe đơn giản nhưng đeo sai thì vừa vướng vừa dễ bị giật. Vài bước chỉnh lần đầu:
- Đeo túi lên, siết quai sao cho túi nằm sát giữa ngực, ngang tầm nách hoặc cao hơn chút. Cúi người như tư thế lái, túi không được chạm vào tay lái hay đồng hồ xe.
- Khoá cài quai đặt ở phía sau hoặc hông phía trong lề đường, không ở phía ngoài làn xe chạy.
- Khoá kéo của túi quay về phía cơ thể, khoá chốt nếu túi có móc khoá kéo.
- Ngồi lên xe, đánh lái hết cỡ hai bên, kiểm tra cẳng tay không cọ vào túi.
- Thử với áo mưa: mặc áo mưa bộ ra ngoài túi, túi vẫn nằm phẳng và khoá kéo mở được qua cổ áo hoặc khe áo.
- Đầu dây quai thừa nhét gọn vào khoá điều chỉnh, không để dây lủng lẳng bay ra phía trước.
Túi ngực đẹp mà dày quá sáu bảy phân sẽ làm người phải ngồi lùi lại, lưng cong hơn khi lái. Chọn loại dẹt, đựng vừa đủ điện thoại, ví, sạc mỏng là chuẩn.
Giữ điện thoại và tiền khi bị nhắm giật
Điện thoại trên giá kẹp là món dễ bị giật nhất. Kẻ giật thường chạy ngang và chộp điện thoại trên tay lái khi tài xế dừng đèn đỏ hoặc chạy chậm. Dùng giá kẹp có khoá chốt hoặc dây buộc phụ, không để điện thoại chìa ra mép ngoài.
Điện thoại thứ hai và tiền không bao giờ để trên tay lái. Chúng ở trong túi ngực, khoá kéo đóng. Mất điện thoại chạy ứng dụng đã khổ, mất luôn ví và tiền thì cả ngày trắng tay.
Dừng đèn đỏ ở giữa làn, không sát mép đường. Phía sát mép là phía xe máy khác dễ ép vào. Tay vẫn giữ tay lái, mắt để ý gương.
Đếm tiền khách đưa rồi cất ngay. Không cầm tiền trên tay khi chạy. Nhận xong, cất vào túi ngực, kéo khoá, rồi mới đi.
Ghi nhớ số imei và tài khoản. Ghi số imei, tài khoản ứng dụng, tài khoản ngân hàng nhận tiền vào một chỗ khác ngoài điện thoại. Mất máy thì báo nhà mạng khoá, đổi mật khẩu và trình báo công an xã, phường nơi xảy ra.
Khách mang theo hành lý: để ở đâu cho an toàn
Khách ra bến xe, ra sân bay, đi học về thường mang theo túi hoặc va li nhỏ. Chỗ đặt hành lý trên xe máy có giới hạn, và tài xế là người quyết định có chở được an toàn hay không.
| Hành lý của khách | Đặt ở đâu | Được hay không | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Túi xách, balo nhỏ | Khách đeo hoặc ôm trước bụng | Được | Nhắc khách không để quai lủng lẳng ra hai bên |
| Balo laptop | Khách đeo lưng hoặc đặt sàn để chân xe tay ga | Được | Sàn để chân phải phẳng, túi không chạm tay lái khi đánh lái |
| Va li xách tay cỡ nhỏ | Sàn để chân xe tay ga, dựng đứng, có dây giữ | Tuỳ cỡ | Thử đánh lái hết hai bên trước khi đi |
| Va li lớn, thùng hàng | Không chở | Không | Gợi ý khách đặt xe ô tô hoặc dịch vụ chở hàng |
| Túi đồ ăn, đồ uống | Treo móc trong, khách giữ thêm bằng tay | Được nếu nhẹ | Đồ nước nóng thì khách cầm, không treo |
Anh Sơn từ chối khéo những chuyến khách mang va li lớn bằng một câu đơn giản: xe máy không chở an toàn được món này, anh chị đặt xe bốn bánh sẽ tiện hơn. Ít khách phật ý khi lý do là an toàn. Nhận rồi để va li đè lên tay lái mới là chuyện đáng lo, vì ngã xe thì cả khách lẫn tài xế đều chịu.
Đồ dự phòng cho khách nên có trong cốp
Những món nhỏ dưới đây làm chuyến đi dễ chịu hơn cho khách, và theo kinh nghiệm của anh Sơn, có ảnh hưởng thật đến đánh giá:
- Một bộ áo mưa sạch cho khách: loại áo mưa bộ hoặc áo choàng có tay, gấp gọn trong túi riêng. Phơi khô mỗi tối.
- Một mũ bảo hiểm dự phòng cỡ vừa: nếu ứng dụng không cấp, hoặc khách đi hai người cần đổi mũ.
- Khẩu trang dùng một lần còn trong gói: khách quên, ngày nhiều khói bụi.
- Khăn giấy ướt: lau yên sau khi trời mưa trước khi đón khách.
- Tấm che yên hoặc một khăn khô: đỗ nắng lâu yên nóng tới mức khách không ngồi được.
- Túi ni lông sạch: khách mang đồ nhỏ, hoặc cần bọc túi xách của khách khi mưa.
Mũ dự phòng và áo mưa khách nên giặt, lau định kỳ. Một chiếc mũ có mùi là thứ khách nhớ lâu hơn cả một chuyến chạy nhanh. Anh Sơn có hai bộ áo mưa khách: một bộ đang dùng nằm trong cốp, một bộ sạch ở nhà, hôm nào dùng bộ này thì tối thay bộ kia vào.
Chạy mưa: giữ đồ của mình và của khách cùng khô
Trời đổ mưa giữa chuyến, thứ tự đúng là tấp vào chỗ an toàn, đưa khách áo mưa trước, mặc áo mưa cho mình, kiểm tra điện thoại trên giá kẹp có vỏ chống nước chưa, rồi mới chạy tiếp. Cố chạy nốt vài trăm mét rồi dừng thường dẫn đến khách ướt nửa người, đánh giá kém.
Điện thoại trên giá kẹp nên có vỏ hoặc túi chống nước trong suốt bấm được màn hình. Túi ngực mặc trong áo mưa thì gần như khô hoàn toàn. Tiền giấy và giấy tờ xe để trong túi zip nhỏ bên trong túi ngực, phòng trường hợp mồ hôi hoặc nước lọt vào.
Khách mang túi xách hay laptop thì có thể đưa họ túi ni lông sạch để bọc. Nhiều khách văn phòng rất cảm kích chi tiết này.
Sau ngày mưa, về nhà mở cốp phơi khô, lấy áo mưa khách ra phơi riêng. Cốp kín hơi ẩm qua đêm làm mọi thứ có mùi chỉ sau vài hôm.
Lỗi hay gặp của tài xế mới
Lỗi của năm đầu thường giống nhau ở mọi người. Biết trước để khỏi trả giá:
- Đeo túi đeo chéo dài quai bên hông ngoài: túi đập vào đùi, dễ bị giật từ phía làn xe. Chuyển sang túi ngực quai ngắn.
- Treo túi đồ ăn, nước uống trên móc giữa hai chân: vướng đầu gối, đổ nước ra sàn xe, va tay lái khi quay đầu.
- Để sạc dự phòng trên giá kẹp cùng điện thoại: nặng đầu giá, rung, có ngày rơi cả hai.
- Giữ hết tiền trong ngày trong túi: hãy chuyển bớt sang tài khoản hoặc cất bớt khi về nghỉ trưa.
- Không có áo mưa khách: mất chuyến hoặc mất sao trong mùa mưa.
Túi ngực tầng giá phổ thông đến giữa là đủ, nhưng chọn khoá kéo chống nước và quai có đệm. Sau khoảng một năm chạy liên tục, quai và khoá kéo mòn trước, đến lúc thay thì thay luôn đừng cố. Tháo ra xem đường may chân quai mỗi tháng một lần là đủ để biết sớm.
Câu hỏi thường gặp
Tài xế xe ôm công nghệ nên đeo túi gì để không vướng khách?
Túi đeo ngực nhỏ, dẹt, quai siết sát người là hợp nhất. Túi nằm phía trước nên không lấn chỗ ngồi của khách, đồ dự phòng lớn hơn để trong cốp xe hoặc hộp khoá được. Không nên đeo balo sau lưng khi chở khách.
Làm sao chống giật điện thoại khi chạy xe ôm?
Dùng giá kẹp có khoá chốt hoặc thêm dây buộc phụ, không để điện thoại chìa ra mép ngoài tay lái, dừng đèn đỏ ở giữa làn. Điện thoại thứ hai và tiền để trong túi ngực có khoá kéo, không bao giờ để trên tay lái.
Có cần mang áo mưa cho khách không?
Nên mang một bộ sạch trong cốp. Trời mưa bất chợt mà khách không có áo, bạn vừa giữ được chuyến vừa được đánh giá tốt hơn. Nhớ phơi khô và giữ sạch áo sau mỗi lần dùng.
Mất điện thoại khi đang chạy xe thì làm gì?
Dùng điện thoại khác báo nhà mạng khoá số, đổi mật khẩu ứng dụng chạy xe và ngân hàng, báo bộ phận hỗ trợ tài xế và trình báo tại công an xã hoặc phường nơi xảy ra. Ghi sẵn số imei ở nơi khác để khai báo nhanh.
Túi đeo ngực có bị nóng khi chạy nắng cả ngày không?
Có nóng hơn để trống, nhưng ít hơn nhiều so với balo áp cả lưng. Chọn túi dẹt có mặt sau bằng lưới thoáng, và tháo túi ra để thoáng ngực khi nghỉ chờ cuốc là đỡ đáng kể.
Xe số không có cốp thì để đồ dự phòng ở đâu?
Gắn một hộp nhựa nhỏ có khoá lên baga sau, đặt sao cho khách vẫn ngồi thoải mái và chân khách không chạm vào. Hộp chỉ nên chứa áo mưa, mũ dự phòng và vài món nhẹ.