Balo vải ướt sũng vẫn có thể khô kịp sáng hôm sau nếu bạn làm đúng ba việc trong mười lăm phút đầu: dốc hết đồ ra, ép bớt nước bằng khăn, rồi treo ngược balo mở hết khoá trước quạt chạy suốt đêm. Làm muộn hai tiếng, hoặc để balo nằm úp trong góc nhà, thì sáng ra mút lưng vẫn ẩm và bắt đầu có mùi.
Bài này dành cho balo vải, nylon, polyester đi làm và đi học, loại phổ biến nhất ở người đi xe máy. Túi da có cách xử lý riêng và cẩn thận hơn nhiều, không nằm ở đây. Phần dưới có thứ tự việc làm, bảng chỗ phơi trong nhà, cách xử lý mút lưng, mùi chua, và phương án khi sáng mai balo vẫn chưa khô.
Mười lăm phút đầu khi về tới nhà
Làm ngay, trước khi tắm, trước khi ăn tối. Mỗi việc chỉ mất vài phút nhưng thứ tự quan trọng.
- Dốc hết đồ ra sàn, kể cả ngăn nhỏ. Balo còn đồ bên trong thì không khô được, và đồ cũng hút ẩm ngược lại.
- Mở mọi khoá kéo, mọi nắp, nới lỏng mọi dây. Khoá đóng là giữ hơi nước trong ngăn.
- Lộn ngăn chính ra ngoài nếu balo mềm. Lớp lót trong thường ướt nhiều hơn vải ngoài và cũng lâu khô hơn.
- Ép nước bằng khăn. Đặt balo lên một khăn tắm khô, gập khăn lên, ấn mạnh bằng hai tay, nhất là ở mút lưng và đáy. Không vắt xoắn, vắt làm gãy tấm lưng cứng và bong đường may.
- Nhồi giấy báo cũ vo tròn vào các ngăn. Giấy hút nước từ bên trong, thay giấy sau một tiếng.
- Treo ngược, đáy lên trên. Nước dồn về miệng balo và chảy ra, thay vì đọng ở đáy như khi treo xuôi.
Đồ dốc ra để riêng từng nhóm: điện tử lau khô, giấy tờ tách tờ, quần áo ướt giặt hoặc phơi luôn. Đừng để đống đồ ướt nằm chung một chỗ qua đêm.
Phơi balo ở đâu trong nhà
Ban đêm không có nắng, chỗ phơi quyết định balo khô hay không. Bảng dưới so các chỗ thường có trong căn hộ hoặc nhà phố.
| Chỗ phơi | Thời gian khô ước chừng | Ưu điểm | Rủi ro |
|---|---|---|---|
| Treo trước quạt đứng chạy số vừa | 6–10 giờ | Có ở mọi nhà, khô đều | Phải xoay balo một lần giữa đêm |
| Phòng đóng kín có máy hút ẩm | 5–8 giờ | Khô sâu cả mút lưng | Đổ nước bình hút ẩm trước khi ngủ |
| Gần cửa gió dàn nóng điều hoà ngoài ban công | 6–9 giờ | Gió ấm, khô nhanh | Không treo sát, không che dàn nóng |
| Phòng ngủ đang chạy điều hoà | 8–12 giờ | Không khí khô | Mùi ẩm lan vào phòng |
| Ban công có mái, không gió | Trên 12 giờ | Không tốn điện | Mùa nồm gần như không khô |
| Cạnh bếp, gần nồi cơm, máy sấy tóc thổi sát | Nhanh nhưng không đều | Không có | Chảy lớp tráng, cong tấm lưng, nguy cơ cháy |
Nhà anh Dũng chỉ có một quạt đứng. Tối mưa, anh treo balo lên móc phơi đồ đặt cạnh quạt, cho quạt quay chậm ở số vừa, trước khi ngủ xoay balo cho mặt lưng hướng vào quạt. Sáu giờ sáng sờ vào vẫn hơi mát ở mút lưng, nhưng đã đeo được.
Đồ bên trong balo: thứ nào cứu trước
Khi dốc balo ra, đừng xử lý theo thứ tự tay vớ được. Làm theo thứ tự thiệt hại, thứ hỏng nhanh và đắt tiền trước.
| Thứ tự | Đồ | Làm ngay | Đừng làm |
|---|---|---|---|
| 1 | Laptop, điện thoại, sạc dự phòng | Tắt máy, lau khô, để nơi thoáng, không sạc | Không bật thử, không sấy nóng |
| 2 | Giấy tờ, hồ sơ, sổ sách | Tách tờ khi còn ẩm, thấm giữa hai lớp khăn | Không để khô rồi mới tách |
| 3 | Ví da, thắt lưng, giày da trong balo | Lấy hết đồ khỏi ví, nhồi giấy, để bóng râm | Không phơi nắng gắt |
| 4 | Hộp cơm, bình nước | Lấy ra rửa, kiểm tra nắp có rò không | Không để qua đêm trong balo |
| 5 | Quần áo thay, khăn | Giặt hoặc giũ phơi riêng | Không vứt chung đống với đồ khác |
Anh Thành từng bỏ qua thứ tự này: về nhà mải lau balo cho khô, đến khuya mới lôi chiếc máy tính bảng ra thì màn hình đã đọng vệt hơi nước. Đồ điện tử luôn đi trước, balo đợi được mười phút.
Mút lưng và quai đeo: chỗ lâu khô nhất
Vải ngoài balo khô trong vài giờ, còn mút ở mặt lưng và quai thì có thể ẩm đến hai ngày. Mút giống một miếng bọt biển, hút nước sâu vào giữa, và lớp lưới bọc ngoài lại để thoáng nên nhìn tưởng đã khô.
Cách xử lý là ép nhiều lần. Sau lần ép đầu tiên khi mới về, cứ mỗi một hai tiếng lại gập khăn khô lên mút lưng ấn mạnh một lần nữa. Mỗi lần ép khăn sẽ ướt một mảng ít hơn, đến khi khăn chỉ còn hơi ẩm là mút đã ổn. Quai đeo thì cầm từng quai cuộn trong khăn, bóp dọc theo chiều dài.
Nếu balo có tấm lưng cứng rút ra được, rút ra lau khô riêng, để mút lưng phẳng cho gió đi qua cả hai mặt. Balo có khung nhôm nhỏ bên trong thì lau khô khung, tránh để nước đọng gây gỉ ở hai đầu khung.
Mẹo kiểm tra: áp mu bàn tay vào mút lưng. Mu bàn tay nhạy với độ ẩm hơn lòng bàn tay. Thấy mát lạnh rõ là còn ướt bên trong, chỉ hơi mát là đã đeo được. Kiểm ở ba chỗ: giữa mút lưng, chân quai đeo và hai góc đáy.
Mùi chua sau khi khô và cách xử lý
Vì sao balo có mùi. Mùi chua, mùi ẩm là do vi khuẩn và nấm sinh sôi trong mút và vải khi ẩm lâu, cộng với mồ hôi tích từ trước. Balo khô trong vài giờ ít khi có mùi; để ẩm qua một ngày là gần như chắc có.
Mùi nhẹ. Phơi nắng sáng sớm hoặc chiều muộn hai ba tiếng, mở hết ngăn. Nắng nhẹ giúp khử mùi mà không làm phai màu hay giòn vải. Đặt một túi vải nhỏ đựng muối nở trong ngăn chính qua đêm.
Mùi rõ. Pha nước ấm với một chút giấm trắng, khoảng một phần giấm năm phần nước. Nhúng khăn, vắt ráo, lau kỹ mút lưng, quai, đáy và lớp lót trong. Lau lại bằng khăn nước sạch, rồi làm khô như trên.
Mùi vẫn còn sau hai lần. Lúc này nên giặt toàn bộ balo bằng tay với xà phòng nhẹ. Nếu giặt rồi vẫn còn mùi, vấn đề thường nằm sâu trong mút lưng đã mục, và chiếc balo có lẽ đã đến tuổi thay.
Đừng xịt nước hoa át mùi. Mùi sẽ quay lại khi balo ẩm lần sau, lại còn trộn thành mùi khó chịu hơn. Xử lý gốc thay vì che.
Sáng mai balo vẫn chưa khô thì sao
Có những đêm mưa nồm, quạt chạy suốt mà sáu giờ sáng balo vẫn ẩm. Đeo balo ẩm đi làm cả ngày không chết ai, nhưng lưng áo sẽ ẩm theo, balo có mùi, và đồ cho vào bên trong hút ẩm từ lớp lót. Nếu buộc phải đeo, lót một túi nylon lớn bên trong ngăn chính rồi mới cho đồ vào, và mặc áo khoác mỏng để lưng áo sơ mi không ướt.
Cách gọn hơn là có balo dự phòng cho mùa mưa. Không cần đắt, một chiếc balo vải nhẹ mười lăm đến hai mươi lít, gấp được, đủ cho đồ một ngày. Đàn ông đi xe máy làm việc quanh năm ở vùng mưa nhiều nên có hai chiếc: một chiếc đang dùng, một chiếc đang phơi.
Còn nếu balo ướt quá nhiều lần trong một tuần, đó là tín hiệu nên đổi cách che: thêm áo trùm, thêm túi lót, hoặc đổi áo mưa kín lưng hơn. Làm khô qua đêm là chữa cháy, không phải cách sống cả mùa mưa.
Một phép đếm đơn giản: nếu trong tháng có hơn bốn tối bạn phải ngồi ép khăn vào balo, thì tiền mua một áo trùm và vài túi lót đã được trả lại bằng chính thời gian buổi tối của bạn. Ghi lại vài tuần, con số sẽ tự nói.
Một đêm mẫu: từ lúc về nhà đến sáng hôm sau
Lịch dưới đây cho một balo vải hai mươi lít ướt sũng, về nhà lúc bảy giờ tối, nhà có một quạt đứng. Đổi giờ theo lịch của bạn, giữ khoảng cách giữa các bước.
- Bảy giờ: dốc đồ, cứu đồ điện tử và giấy tờ, mở khoá, ép nước bằng khăn tắm.
- Bảy giờ mười lăm: nhồi giấy báo, treo ngược trước quạt, mặt lưng hướng vào quạt.
- Tám giờ rưỡi: thay giấy báo, ép mút lưng lần hai bằng khăn khô.
- Mười giờ: rút hết giấy báo, xoay balo cho mặt trước hướng vào quạt, ép quai đeo.
- Trước khi ngủ: kiểm tra bằng mu bàn tay, để quạt chạy số vừa cả đêm.
- Sáu giờ sáng: sờ mút lưng, đáy, góc ngăn. Khô hoặc chỉ hơi mát là cho đồ vào, có lót túi nylon nếu còn ẩm.
Nhìn lịch thấy nhiều bước, nhưng cộng lại chỉ khoảng hai mươi phút làm tay. Phần còn lại là việc của quạt và thời gian. Bỏ hai lần ép giữa chừng thì sáng ra mút lưng thường vẫn ướt.
Lỗi hay gặp khi làm khô balo
Phần lớn balo hỏng mùa mưa không phải vì mưa, mà vì cách làm khô sai.
- Để balo ướt nằm trên sàn, góc nhà, đáy úp xuống: nước đọng ở đáy cả đêm.
- Sấy bằng máy sấy tóc sát vải, lớp tráng bên trong chảy dính vào nhau.
- Phơi trưa nắng gắt cả ngày, vải phai màu, khoá kéo nhựa giòn.
- Cho balo vào máy giặt rồi máy sấy, tấm lưng cong và đường may bong.
- Quên lấy giấy báo ra, giấy ẩm nằm trong ngăn đến tuần sau.
- Vắt xoắn balo như vắt khăn, gãy tấm lưng và rách lót trong.
Cũng đừng quên lau khô khoá kéo kim loại nếu balo có. Khoá kim loại ướt qua đêm sẽ có vệt gỉ xanh ở răng, kéo nặng dần sau vài tuần. Lau khô răng khoá, kéo qua kéo lại vài lần, sáng hôm sau bôi một chút sáp nến là khoá chạy trơn trở lại.
Câu hỏi thường gặp
Có nên giặt balo ngay sau khi bị ướt mưa không?
Không cần nếu balo chỉ ướt nước mưa sạch. Làm khô đúng cách là đủ. Chỉ giặt khi balo dính bùn, nước bẩn từ vũng, hoặc đã có mùi rõ sau khi khô.
Dùng máy sấy quần áo để sấy balo được không?
Không nên. Nhiệt và lực quay làm chảy lớp tráng, cong tấm lưng và bong keo đường may. Nếu nhà có tủ sấy quần áo nhiệt thấp thì treo balo vào đó được, nhưng không cho vào lồng quay.
Balo ướt có làm hỏng laptop để trong túi chống sốc không?
Nếu máy đã được lấy ra ngay khi về thì thường không sao. Nguy hiểm là để máy nằm trong ngăn ướt qua đêm, hơi ẩm ngấm vào cổng và bàn phím. Luôn rút máy ra trước tiên.
Mút lưng balo ẩm lâu có bị mục không?
Có. Mút ẩm thường xuyên sẽ mủn dần, có mùi, và mất độ đàn hồi, đeo không còn êm. Làm khô kỹ sau mỗi lần ướt giúp mút sống thêm nhiều mùa.
Rắc muối nở vào balo có hút ẩm được không?
Muối nở hợp để khử mùi nhẹ hơn là hút ẩm. Đặt trong túi vải nhỏ để không rơi vãi vào đường may. Muốn hút ẩm thật thì dùng gói hút ẩm hạt hoặc máy hút ẩm trong phòng.