Shipper giao đồ ăn cần thùng giữ nhiệt gắn baga cỡ khoảng 40–50 lít; shipper giao bưu kiện hợp với thùng cứng hoặc giá baga kèm dây chằng; balo giao hàng đeo lưng chỉ nên dùng cho đơn nhẹ, quãng ngắn. Tiền thu hộ và điện thoại luôn ở một túi đeo hông nhỏ trước bụng, không ở trong thùng.
Shipper mang hàng của người khác, nặng nhẹ thay đổi theo từng đơn, chạy trong mọi thời tiết. Bài này đi theo anh Dũng, giao bưu kiện buổi sáng và giao đồ ăn buổi tối, để so cách chọn chỗ chứa hàng cho từng kiểu đơn, cách chằng buộc an toàn trên xe máy, giữ hàng khô và giữ tiền thu hộ không thất thoát.
Balo, thùng hay giá baga: chọn theo loại đơn
Loại đơn quyết định chỗ chứa. Một người chạy cả hai loại đơn trong ngày thì nên có hai giải pháp, đổi nhanh được.
| Loại đơn | Chỗ chứa hợp | Cỡ tham khảo | Điểm yếu |
|---|---|---|---|
| Đồ ăn, đồ uống | Thùng giữ nhiệt gắn baga, có vách ngăn | 40–50 lít | Cồng kềnh trong hẻm nhỏ |
| Đồ ăn đơn lẻ, quãng ngắn | Balo giữ nhiệt đeo lưng | 25–30 lít | Đồ nước dễ đổ, nóng lưng |
| Bưu kiện nhỏ, nhiều đơn | Thùng nhựa cứng hoặc túi bạt lớn trên baga | 60–80 lít | Hàng nặng dồn một bên làm lệch xe |
| Hàng cồng kềnh | Giá baga mở rộng, dây chằng | Không vượt quá tay lái hai bên | Dễ quá tải, cần chằng kỹ |
| Giấy tờ, tài liệu | Túi hồ sơ chống nước trong thùng | Khổ A4 | Ướt là hỏng |
Anh Dũng dùng giá baga có khung cố định, buổi sáng ráp thùng nhựa cứng, buổi tối thay bằng thùng giữ nhiệt. Đổi mất năm phút. Giá cố định chắc hơn kiểu buộc thùng trực tiếp lên yên sau, xe cũng ổn định hơn khi chở nặng. Trước khi lắp giá, hỏi kỹ nơi lắp xem giá có làm xe vượt kích thước cho phép hay che đèn hậu không, vì mỗi nơi kiểm tra một khác.
Vì sao balo to sau lưng không phải lựa chọn lâu dài
Nhiều shipper mới bắt đầu bằng một balo giao hàng to đeo lưng vì không cần lắp gì lên xe. Vài tuần đầu ổn. Sau vài tháng, vai và thắt lưng bắt đầu đau. Một balo giữ nhiệt chở bốn năm phần cơm và đồ uống nặng sáu bảy ký, mà shipper đeo nó tám mười tiếng mỗi ngày, lên xuống xe bốn năm chục lần.
Về an toàn, balo to cao quá đầu làm cản gió, chạy nhanh bị đẩy ngửa ra sau. Khi phanh gấp, đồ trong balo dồn về phía trước, ép người vào tay lái. Ngã xe thì balo nặng kéo người xuống trước.
Balo vẫn có chỗ: đơn nhẹ, quãng ngắn, hẻm quá hẹp không mang thùng vào được, hoặc phải đi bộ lên tầng. Nhiều người dùng balo gấp gọn để trong thùng, khi cần mới lấy ra chuyển hàng vào trong.
Nếu buộc phải dùng balo, chọn loại có đai ngực và đai hông, đáy không thấp hơn thắt lưng, chiều cao không quá vai khi đã đeo.
Một phép thử đơn giản trước khi mua: đeo balo đã chất đủ hàng một ca thường, ngồi lên xe, quay đầu nhìn sang hai bên như khi chuyển làn. Balo cấn gáy, che tầm nhìn sau vai, hoặc làm mũ bảo hiểm bị đẩy về trước thì balo đó quá cao so với người bạn. Đổi cỡ nhỏ hơn hoặc chuyển hẳn sang thùng gắn xe.
Chằng hàng trên xe máy cho chắc và an toàn
Hàng rơi giữa đường là vừa mất hàng vừa gây tai nạn cho người phía sau. Quy trình chằng dưới đây áp dụng cho thùng và hàng trên giá baga:
- Hàng nặng xuống dưới, sát yên; hàng nhẹ, dễ móp lên trên. Không để hàng nặng nhô lệch một bên.
- Dùng hai dây chằng có móc, đan chéo nhau thành chữ X qua mặt hàng. Một dây dọc thôi là không đủ khi ôm cua.
- Móc dây vào khung giá baga, không móc vào nan hoa, ống xả hay dây phanh.
- Siết chặt, lay thử hàng bằng tay. Hàng không xê dịch mới đi.
- Đầu dây thừa quấn gọn, không để thòng xuống gần bánh sau hay xích.
- Hàng chở không vượt chiều rộng tay lái, không cao quá vai người lái, không che đèn hậu và biển số.
- Sau mỗi điểm giao, siết lại dây vì hàng đã bớt và dây lỏng ra.
Dây chằng cao su có móc mòn theo thời gian, đến lúc móc tòe ra hoặc dây nứt thì thay ngay. Anh Dũng luôn mang thêm một dây dự phòng trong thùng.
Từ xe vào tay khách: chung cư, hẻm sâu, nhà phố
Phần giao hàng nhiều rủi ro nhất là đoạn rời xe. Thùng hàng, xe, tiền và điện thoại tách ra hai nơi. Mỗi kiểu điểm giao cần một cách khác nhau:
| Điểm giao | Mang gì vào | Để gì lại trên xe | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Chung cư có sảnh, khách xuống nhận | Đúng đơn cần giao, túi đeo hông | Thùng khoá nắp, xe khoá cổ | Đỗ trong tầm nhìn, không đỗ chắn lối |
| Chung cư phải lên tầng | Balo gấp hoặc túi xách chứa đơn đó | Thùng khoá, rút chìa xe | Hỏi bảo vệ chỗ gửi xe tạm |
| Hẻm sâu, xe không vào được | Đơn hàng, túi đeo hông | Thùng khoá, xe đỗ đầu hẻm chỗ đông người | Gọi khách ra đầu hẻm nếu đơn lớn |
| Nhà phố mặt đường | Đơn hàng | Xe dựng sát lề, tắt máy | Không để xe nổ máy khi rời xe |
Nguyên tắc chung: mỗi lần rời xe chỉ mang đúng đơn đang giao và túi tiền, những đơn khác ở lại trong thùng có khoá. Thùng không khoá được thì thêm một khoá dây nhỏ qua quai nắp. Một vài phút lên tầng là đủ để người lạ mở thùng lấy một hai đơn mà bạn không biết, tới lúc giao đơn sau mới phát hiện thiếu.
Giữ tiền thu hộ và điện thoại
Túi đeo hông trước bụng cho tiền và điện thoại phụ. Một túi nhỏ đeo ngang hông, xoay ra trước bụng, khoá kéo đóng. Khi giao hàng, không phải mở thùng mới lấy được tiền thối.
Tách tiền thu hộ theo ngày. Một ví hoặc túi zip riêng cho tiền thu hộ, tiền cá nhân ở chỗ khác. Đối chiếu cuối ca nhanh, lệch tiền dễ lần lại.
Đếm tiền trước mặt người nhận. Đếm xong bỏ vào túi, xác nhận trên ứng dụng, rồi mới trao hàng hoặc rời đi, theo đúng quy trình của đơn vị.
Không để tiền trong thùng hàng. Thùng nằm sau lưng, bạn không thấy. Đứng giao hàng ở cửa nhà này, có người mở thùng ở xe bên kia đường là chuyện từng xảy ra.
Nộp tiền giữa ca nếu đơn thu hộ lớn. Hỏi đơn vị có điểm nộp giữa ngày hoặc chuyển khoản trước không. Bớt tiền mặt mang theo là bớt rủi ro.
Chụp ảnh lúc giao. Ảnh hàng đặt ở cửa, ảnh khách nhận nếu khách đồng ý, ảnh biên nhận tiền. Tranh chấp về đơn và tiền thường được giải quyết nhanh hơn khi có ảnh.
Giao hàng mùa mưa: giữ hàng khô
Hàng ướt là hàng bị trả, mà trả thì người chịu thiệt nhiều khi là shipper. Vài thứ nên có sẵn trong thùng từ đầu mùa mưa:
- Túi ni lông lớn để trùm từng bưu kiện giấy, nhất là hàng có hộp carton.
- Tấm bạt hoặc áo trùm thùng có chun, trùm cả nắp thùng.
- Túi zip khổ A4 cho hoá đơn, giấy tờ giao kèm hàng.
- Khăn khô để lau tay trước khi cầm hàng, lau mặt hộp trước khi đưa khách.
- Vỏ chống nước cho điện thoại trên giá kẹp.
- Áo mưa bộ cho người, không dùng áo cánh dơi vì vướng bánh và che mất thùng phía sau.
Trời mưa to kèm gió mạnh, đường ngập sâu thì dừng chờ ở chỗ an toàn và báo khách giao trễ. Hàng ướt có thể đền, còn ngã xe trên đường ngập thì mất nhiều hơn một đơn hàng.
Thùng giữ nhiệt cũng có thể đọng nước ở đáy sau mưa. Cuối ngày mở nắp, lau đáy, để khô qua đêm; đáy thùng ẩm nhiều ngày sinh mùi và khách nhận đồ ăn sẽ nhận ra trước bạn.
Vệ sinh thùng giữ nhiệt và lỗi hay gặp
Thùng đồ ăn mà bẩn thì đánh giá xuống nhanh nhất. Những lỗi và cách sửa:
- Đồ nước đổ ra đáy thùng: lót đáy bằng một khay nhựa rời, rửa khay thay vì rửa cả thùng.
- Để đồ nóng và đồ lạnh chung một khoang: trà sữa tan đá, cơm nguội. Dùng vách ngăn, đồ lạnh một bên, đồ nóng một bên.
- Không lau thùng mỗi ngày: lau trong bằng khăn ẩm có chút nước rửa chén, lau lại bằng khăn khô, mở nắp để khô.
- Đặt đồ uống nằm: dù có nắp vẫn rỉ. Dùng khay giữ ly hoặc chèn bằng túi đựng.
- Chồng hộp cơm lên hộp bánh: móp bánh, khách khiếu nại. Hộp cứng dưới, hộp mềm trên.
- Để thùng mở nắp phơi nắng giữa trưa khi chờ đơn: lớp lót trong nóng lên, đơn đồ lạnh tiếp theo tan nhanh hơn. Đóng nắp, đỗ chỗ râm.
Thùng giữ nhiệt tầng giá phổ thông đủ dùng nếu vách cách nhiệt còn nguyên. Khi lớp lót trong rách, nước thấm vào lớp xốp, thùng bắt đầu có mùi không mất được; đến lúc đó nên thay thùng.
Đồ cá nhân của shipper trong một ca dài
Ngoài hàng, shipper cần chăm cho chính mình. Một túi nhỏ trong thùng hoặc cốp nên có:
- Chai nước một lít, gói muối đường pha uống ngày nắng.
- Sạc dự phòng dung lượng lớn, dây sạc ngắn.
- Áo khoác chống nắng mỏng, găng tay, khẩu trang.
- Bút, băng keo, kéo nhỏ để dán lại hộp hàng bị bung.
- Một ít thuốc cá nhân, băng cá nhân, dầu gió.
- Một bộ đồ khô trong túi zip nếu ca kéo dài qua mưa.
Bộ đồ cá nhân này để trong một túi vải riêng, nằm ở góc thùng hoặc trong cốp, không lẫn với hàng của khách. Hàng hoá có mùi dầu gió hay băng keo dính vào là chuyện không ai muốn.
Anh Dũng nói hai thứ cứu anh nhiều nhất trong những ngày ba mươi đơn là chai nước và sạc dự phòng. Hết pin điện thoại là ngừng chạy đơn; mất nước là người lả trước khi xe hết xăng. Giữ hai món ấy luôn đầy là việc đầu tiên mỗi sáng.
Câu hỏi thường gặp
Shipper nên dùng balo hay thùng gắn xe?
Nếu chạy cả ngày, thùng gắn giá baga đỡ cho lưng và vai hơn nhiều. Balo giao hàng chỉ nên dùng cho đơn nhẹ, quãng ngắn hoặc khi phải đi bộ vào hẻm hẹp. Nhiều người dùng cả hai: thùng trên xe, balo gấp gọn để trong thùng.
Thùng giao đồ ăn cỡ bao nhiêu lít là vừa?
Khoảng 40 đến 50 lít là vừa cho phần lớn đơn đồ ăn trong thành phố, chứa được vài phần cơm và đồ uống có vách ngăn. Thùng quá to cồng kềnh khi vào hẻm và dễ làm xe chao khi có gió.
Chằng hàng trên xe máy thế nào để không rơi?
Đặt hàng nặng dưới, nhẹ trên, dùng hai dây chằng đan chéo thành chữ X, móc vào khung giá baga, siết chặt và lay thử. Sau mỗi điểm giao siết lại vì hàng bớt đi làm dây lỏng.
Tiền thu hộ nên để ở đâu khi đi giao hàng?
Trong một túi đeo hông nhỏ xoay ra trước bụng, khoá kéo đóng, tách riêng với tiền cá nhân. Không để tiền trong thùng hàng phía sau vì bạn không nhìn thấy khi đứng giao ở cửa.
Làm sao để hàng giấy không ướt khi giao mùa mưa?
Trùm từng bưu kiện giấy bằng túi ni lông, trùm cả thùng bằng áo trùm có chun, giấy tờ để túi zip. Mặc áo mưa bộ thay vì áo cánh dơi để áo không bay che thùng và cuốn vào bánh.
Thùng giữ nhiệt bị hôi thì xử lý sao?
Lau trong bằng nước rửa chén pha loãng, lau lại bằng khăn khô, mở nắp phơi chỗ thoáng. Lót khay nhựa rời ở đáy để lần sau đồ nước đổ chỉ cần rửa khay. Nếu lớp lót đã rách và xốp thấm nước, nên thay thùng.