Giám sát công trường hợp nhất với balo vải dày cỡ 20–25 lít có đáy chống thấm và ngăn đệm cho máy tính bảng, cộng một túi đeo hông nhỏ cho máy đo khoảng cách, thước cuộn, bút và điện thoại. Đồ bảo hộ như mũ, áo phản quang, giày thì để trong một túi bạt riêng hoặc tủ ở lán trại, không nhét chung balo.
Bài này dành cho người đi hiện trường mỗi ngày: giám sát, kỹ thuật thi công, cán bộ an toàn. Theo chân anh Quân, giám sát cho một nhà xưởng hai tầng, ngày nào cũng lên sàn, đi giàn giáo, đo kiểm, ghi nhật ký, chụp ảnh nghiệm thu. Bản vẽ khổ lớn và ống bản vẽ không bàn ở đây; trọng tâm là túi chịu được bụi, nắng, mưa và để tay rảnh khi đi trên cao.
Công trường làm hỏng túi theo những cách nào
Thứ đầu tiên là bụi xi măng. Bụi mịn bám vào khoá kéo làm răng khoá kẹt, bám vào sợi vải rồi gặp mồ hôi hay mưa thì đóng cứng. Túi vải mỏng màu sáng sau hai tháng ở công trường thường xám xịt, khoá kéo kẹt cứng.
Thứ hai là nước. Sàn bê tông mới đổ được tưới bảo dưỡng, các vũng nước đọng khắp nơi, mưa chiều bất chợt. Đặt túi xuống sàn là đáy ướt. Máy tính bảng, sổ nhật ký, giấy biên bản trong túi đáy vải mỏng thường là nạn nhân đầu tiên.
Thứ ba là va chạm và vướng víu. Đi giàn giáo, chui qua cốp pha, cúi dưới dầm thép, balo to và quai lủng lẳng dễ mắc vào đầu thép chờ. Một túi to treo lệch vai làm mất thăng bằng khi đứng trên cao.
Thứ tư là nắng. Túi màu tối để trên sàn mái lúc trưa nóng tới mức máy tính bảng tự tắt vì quá nhiệt. Anh Quân từng mất một buổi sáng chờ máy nguội mới mở được ảnh nghiệm thu.
Túi nào cho món nào
Chia đồ theo tần suất dùng: dùng mỗi phút thì ở hông, dùng mỗi giờ thì ở balo, dùng mỗi ngày thì ở lán.
| Túi | Kiểu và cỡ | Đựng gì | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Túi đeo hông | 2–3 lít, nắp có khuy, quai thắt lưng | Máy đo khoảng cách, thước cuộn 5–7,5 m, bút đánh dấu, bút bi, điện thoại | Dùng khi lên giàn giáo |
| Balo hiện trường | 20–25 lít, vải dày phủ chống thấm, đáy cao su hoặc nhựa | Máy tính bảng, sổ nhật ký, biên bản, ni vô nhỏ, đèn pin, nước | Màu sáng đỡ nóng, đai ngực giữ ổn định |
| Túi bạt đồ bảo hộ | Túi bạt to có quai | Mũ, áo phản quang, găng, kính, khẩu trang, ủng | Để ở xe hoặc lán, mặc vào trước khi vào cổng |
| Hộp ở lán | Hộp nhựa có khoá | Máy đo dự phòng, pin, giấy in biên bản, con dấu nếu có | Không mang ra sàn |
Nguyên tắc "tay rảnh trên cao": từ khi bước lên giàn giáo, mọi món cần dùng phải ở túi hông có nắp, balo cài đai ngực, không cầm gì trên tay ngoài những lúc đứng vững hẳn. Đo xong cất máy vào túi rồi mới di chuyển tiếp.
Danh sách đồ trong balo của giám sát một ngày
Danh sách tham khảo cho công trình nhà dân dụng và nhà xưởng vừa. Công trình lớn có quy định riêng thì làm theo quy định đó.
- Máy tính bảng hoặc điện thoại màn hình lớn để xem bản vẽ điện tử, chụp ảnh nghiệm thu, kèm vỏ chống va.
- Sổ nhật ký công trình trong túi zip khổ A4, vài tờ biên bản trắng, kẹp giấy.
- Máy đo khoảng cách laser, thước cuộn, ni vô ngắn, bút đánh dấu sơn hoặc phấn.
- Đèn pin nhỏ để soi cốp pha, hố, góc tối.
- Sạc dự phòng, dây sạc ngắn.
- Chai nước 1 lít, khăn, kem chống nắng nếu làm trên mái.
- Áo mưa bộ mỏng, túi ni lông lớn trùm balo.
- Băng cá nhân, thuốc cá nhân trong túi zip nhỏ.
Sổ nhật ký và biên bản là tài liệu có giá trị pháp lý của công trình. Chúng ở trong túi zip kín nước, ở ngăn sát lưng nhất của balo, không bao giờ để trên sàn hay trên nóc máy trộn bê tông.
Máy đo khoảng cách laser nên có túi vải riêng hoặc nằm trong túi hông có lót. Màn hình và ống kính phát tia của máy dễ trầy khi cọ với thước cuộn và bút sơn, mà máy trầy ống kính thì đo sai ở khoảng cách xa.
Lên giàn giáo và sàn cao với túi
Đi trên cao là lúc túi có thể trở thành mối nguy. Quy trình ngắn trước mỗi lần leo:
- Kiểm đồ bảo hộ: mũ cài quai cằm, giày đế chống trượt, đai an toàn nếu vị trí yêu cầu.
- Chuyển máy đo, thước, bút sang túi đeo hông có nắp. Đóng nắp, cài khuy.
- Balo siết sát lưng, cài đai ngực, không để quai nào lủng lẳng. Balo to quá thì để lại dưới sàn, chỉ mang túi hông.
- Không cầm máy tính bảng khi leo. Chụp ảnh khi đã đứng vững trên sàn công tác, có lan can hoặc móc đai an toàn.
- Kiểm lại xung quanh trước khi lấy đồ ra: người bên dưới có đứng ngay vùng rơi không.
- Xuống đến sàn mới chuyển đồ ngược lại vào balo.
Một chiếc thước cuộn rơi từ tầng hai đủ gây thương tích cho người bên dưới. Dây buộc dụng cụ nối thước, máy đo với đai lưng là món nhỏ đáng tiền nhất của người đi hiện trường.
Soạn túi theo giai đoạn thi công
Mỗi giai đoạn của công trình cần những món khác nhau. Soạn lại túi khi chuyển giai đoạn giúp balo không phình mãi theo thời gian.
| Giai đoạn | Thêm vào túi | Có thể bỏ ra | Điểm cần chú ý |
|---|---|---|---|
| Móng, đào đất | Ủng, đèn pin mạnh, thước dài, sổ ghi cao độ | Máy tính bảng nếu dùng điện thoại đủ | Hố đào trơn, túi không mở cạnh mép hố |
| Cốp pha, cốt thép, đổ bê tông | Thước cuộn, máy đo khoảng cách, bút sơn đánh dấu, găng tay | Đồ hoàn thiện như thước đo góc nhỏ | Đầu thép chờ dễ móc quai túi |
| Xây tô | Ni vô, thước nhôm ngắn, khẩu trang | Đèn pin mạnh | Bụi vữa nhiều, chải khoá kéo mỗi ngày |
| Hoàn thiện, lắp đặt | Thước đo góc, bút chì, băng keo giấy đánh dấu lỗi | Ủng, găng dày | Nhiều mặt hoàn thiện mới, đặt túi lên tấm lót |
| Nghiệm thu, bàn giao | Biên bản in, bìa hồ sơ, con dấu nếu có, máy tính bảng sạc đầy | Dụng cụ đo thô | Mặc gọn, túi sạch khi làm việc với chủ đầu tư |
Anh Quân giữ thói quen mỗi đầu giai đoạn đổ hết balo ra bàn ở lán, xem lại từng món. Món nào cả tuần trước không đụng tới thì cất vào hộp ở lán. Thường mỗi lần dọn như vậy balo nhẹ đi một hai ký, và tìm đồ nhanh hơn hẳn.
Giữ túi sống lâu giữa bụi và nước
Chọn khoá kéo răng to, có nẹp che. Răng khoá to ít kẹt bụi hơn, nẹp vải che khoá chặn bớt bụi và nước. Cuối tuần chải khoá bằng bàn chải khô.
Đáy túi không chạm sàn ướt. Đặt túi lên pallet, bậc gạch, thùng sơn úp ngược. Hoặc chọn balo có đáy cao su đúc.
Chải khô trước khi lau ướt. Bụi xi măng gặp nước thành vữa mỏng bám vào sợi. Chải sạch bụi khô trước, rồi mới lau ẩm.
Màu sáng cho mùa nắng. Túi màu be, xám nhạt giữ nhiệt ít hơn. Không để túi dưới nắng trực tiếp giữa trưa.
Phơi khô sau ngày mưa. Đổ đồ ra, mở hết ngăn, phơi râm qua đêm. Balo ẩm cất trong cốp xe là mốc sau vài ngày.
Không để túi gần máy trộn và khu cắt. Vữa bắn, tia lửa từ máy cắt sắt làm thủng vải tổng hợp chỉ trong tích tắc. Chọn chỗ đặt túi cách xa khu vực này vài mét.
Thay túi hông trước khi nắp hỏng. Khi khuy cài túi hông bắt đầu lỏng, thay ngay. Máy đo rơi từ sàn tầng một lần là mất nhiều hơn tiền một chiếc túi mới.
Mùa mưa ở công trường: giữ hồ sơ và thiết bị khô
Mưa chiều mùa mưa thường đến nhanh, và người giám sát thường đang ở xa lán. Áo trùm balo hoặc túi ni lông lớn để sẵn ở ngăn ngoài là thứ cứu sổ nhật ký. Máy tính bảng trong vỏ chống nước, hoặc ít nhất là túi zip, nằm trong balo.
Có một thói quen đáng học từ anh Quân: chụp ảnh nhật ký và biên bản đã ký ngay sau khi ký, lưu vào máy và gửi vào nhóm dự án. Lỡ mưa làm nhoè giấy, vẫn còn bản ảnh để đối chiếu và làm lại theo đúng thủ tục với các bên.
Giày và ủng bảo hộ ướt thì không mang về trong balo. Một túi bạt riêng cho đồ bảo hộ ướt, buộc trên xe hoặc để lại lán, tránh làm ướt đồ khô.
Khi mưa to kèm sấm sét, dừng đi trên sàn cao và giàn giáo, về lán chờ. Không cố đo nốt một vị trí. Số liệu có thể đo lại, còn trượt ngã trên sàn ướt thì không.
Câu hỏi khi mua túi cho người đi hiện trường
Balo phượt, balo văn phòng trông đều có vẻ dùng được ở công trường. Lọc nhanh bằng mấy câu:
- Vải ngoài có dày và phủ chống thấm không, bụi bám có chải ra được không?
- Đáy balo có cao su hoặc nhựa không, đặt xuống vũng nước có thấm lên không?
- Có ngăn đệm cho máy tính bảng tách khỏi ngăn đồ cứng không?
- Có đai ngực và đai hông không, balo có nằm sát lưng khi cúi người không?
- Quai và móc có chỗ nào thò ra dễ mắc vào thép chờ, cốp pha không?
- Túi đeo hông có nắp cài chắc không, máy đo có rơi ra khi cúi người không?
Tầng giá giữa thường bền ở công trường hơn túi đắt tiền dáng thời trang, vì vải dày và đáy cứng quan trọng hơn chất liệu đẹp. Mỗi một hai năm, khi khoá kéo bắt đầu kẹt dù đã chải, là lúc thay balo mới. Balo cũ còn dùng được thì để lại lán làm túi đựng đồ dự phòng.
Câu hỏi thường gặp
Giám sát công trường nên dùng balo hay túi đeo chéo?
Balo hai quai có đai ngực an toàn hơn khi đi giàn giáo và cúi người, kèm một túi đeo hông nhỏ cho máy đo, thước và bút. Túi đeo chéo dễ lệch người và quai dễ mắc vào thép chờ hoặc cốp pha.
Làm sao giữ sổ nhật ký công trình không bị ướt?
Để sổ trong túi zip khổ A4 kín nước, đặt ở ngăn sát lưng của balo, luôn có áo trùm balo ở ngăn ngoài. Chụp ảnh nhật ký và biên bản ngay sau khi ký để có bản đối chiếu nếu giấy bị hỏng.
Có nên mang máy tính bảng lên giàn giáo không?
Chỉ mang khi cần và giữ trong balo cài kín, không cầm khi leo. Lấy ra chụp ảnh khi đã đứng vững trên sàn công tác có lan can hoặc đã móc đai an toàn, và kiểm tra không có người đứng bên dưới.
Túi đi công trường nên chọn màu gì?
Màu sáng như be, xám nhạt hoặc vàng đất giữ nhiệt ít hơn khi phơi nắng và ít lộ bụi xi măng hơn màu trắng. Màu đen nóng nhanh, có thể làm máy tính bảng hoặc điện thoại bên trong quá nhiệt.
Balo bị bám bụi xi măng thì vệ sinh thế nào?
Để balo khô hẳn, chải sạch bụi khô bằng bàn chải mềm trước, rồi mới lau ẩm bằng khăn có chút xà phòng. Lau ướt ngay khi còn bụi sẽ làm bụi thành lớp vữa mỏng bám vào sợi vải và khoá kéo.
Đồ bảo hộ có nên để chung trong balo không?
Không nên. Mũ, áo phản quang, ủng, găng thường bẩn và ướt, để chung làm ướt sổ sách và thiết bị. Dùng một túi bạt riêng để ở xe hoặc lán, mặc vào trước khi vào cổng công trường.