Để xem chỉ đường khi đi xe máy, gắn điện thoại bằng giá kẹp có ngàm khoá hoặc túi gắn tay lái có màng cảm ứng, đặt ở giữa tay lái hơi thấp hơn tầm mắt, không che đồng hồ và đèn báo; cài lộ trình trước khi chạy, nghe chỉ dẫn bằng giọng nói, chỉ liếc khi cần và chỉ thao tác khi đã dừng hẳn. Giá đỡ là để khỏi cầm máy, không phải để vừa chạy vừa bấm.
Nhiều người kẹp máy vào lòng bàn tay trái, nhét máy vào túi áo rồi nghe loáng thoáng, hoặc dừng giữa làn để xem đường. Cả ba đều nguy hiểm hơn một chiếc giá gắn đúng chỗ. Ví dụ dùng trong bài là anh Duy, kỹ thuật viên bảo hành, mỗi ngày tới sáu đến tám địa chỉ lạ bằng xe tay ga. Bạn sẽ có bảng chọn kiểu gắn, chỗ đặt, các bước lắp, cách đi mưa nắng và những lỗi hay gặp.
Vì sao nên gắn máy thay vì cầm hay để trong túi áo
Cầm máy trong tay khi lái là mất một tay lái và một nửa sự chú ý. Ở tốc độ 40 km mỗi giờ, xe đi khoảng 11 m mỗi giây; một lần cúi xuống nhìn màn hình hai giây là hơn 20 m bạn chạy gần như không nhìn đường. Đó cũng là tư thế dễ bị giật máy nhất. Pháp luật giao thông cũng cấm người lái xe máy dùng điện thoại khi đang chạy; mức phạt và cách hiểu cụ thể có thể thay đổi, nên nếu cần rõ hãy hỏi công an xã, phường nơi bạn ở.
Để máy trong túi áo và nghe chỉ dẫn qua loa ngoài thì gió và tiếng xe át mất, bạn bỏ lỡ chỗ rẽ rồi phải dừng lại rút máy ra xem, đúng cái việc muốn tránh. Để máy trong túi quần thì càng khó nghe và máy nóng vì sát người.
Gắn máy đúng chỗ giải quyết cả hai: tay luôn ở trên tay lái, chỉ dẫn hiện ở nơi mắt liếc xuống trong chưa tới một giây, giống như liếc đồng hồ tốc độ. Anh Duy trước đây dừng xe trung bình bốn lần mỗi địa chỉ để xem đường; từ khi gắn giá và nghe bằng tai nghe một bên, anh chỉ dừng khi tới nơi.
Bảng chọn kiểu gắn theo xe và nhu cầu
Mỗi kiểu có chỗ hay, chỗ dở. Chọn theo kiểu xe, kiểu đường và tần suất đi mưa.
| Kiểu gắn | Hợp với | Chống mưa | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Giá kẹp tay lái có ngàm khoá | Đa số xe số, côn tay, tay ga có tay lái trần | Không, cần bọc thêm | Chắc, tháo máy nhanh; chọn loại có đệm giảm rung |
| Giá kẹp chân gương | Xe tay ga có ốp tay lái kín | Không | Máy cao, dễ che gương; kiểm tầm nhìn gương sau khi lắp |
| Túi gắn tay lái có màng cảm ứng trong suốt | Người đi mưa nhiều, cần cất thêm tai nghe, thẻ | Chịu mưa vừa | Màng có thể loá nắng, máy nóng hơn |
| Túi bình xăng có ô trong | Xe côn tay, xe số có bình xăng trước | Chịu mưa vừa | Máy nằm thấp, phải cúi mắt nhiều hơn |
| Ốp chống nước kín kèm ngàm | Đi mưa dài, đường bụi | Tốt hơn | Cồng kềnh, thao tác chậm, máy nóng |
Anh Duy chọn giá kẹp tay lái có ngàm khoá cho ngày nắng và mang sẵn một túi nhựa trong có miệng kéo cỡ vừa máy để bọc khi trời mưa. Hai món này rẻ hơn mua cả hai loại giá, và tháo máy cất đi chỉ mất vài giây khi tới nơi.
Gắn ở đâu trên tay lái cho an toàn
Giữa tay lái, gần cổ lái. Liếc xuống ít nhất, hai tay vẫn nắm đúng chỗ. Gắn lệch ra sát tay nắm phải thì tay ga và tay phanh bị chạm, máy cũng dễ bị với tới khi dừng sát lề.
Thấp hơn tầm mắt một chút. Máy nằm ngay trong khoảng mắt nhìn xuống đồng hồ. Gắn cao quá chắn tầm nhìn xuống đường gần bánh trước, nơi có ổ gà, nắp cống.
Không che đồng hồ, đèn báo, công tắc. Sau khi gắn, ngồi lên xe kiểm: vẫn đọc được tốc độ, thấy đèn xi nhan nhấp nháy, với được công tắc còi và đèn mà không phải luồn tay qua máy.
Không cản góc quay của tay lái. Bẻ lái hết hai bên. Máy không được chạm vào ốp đầu xe, kính chắn gió hay dây cáp phanh.
Dây sạc gọn. Nếu cắm sạc từ cổng trên xe, dây đi dọc tay lái, buộc bằng dây rút, không vắt qua tay ga. Dây thả lủng lẳng có thể vướng vào tay khi rẽ.
Lắp giá và kiểm trước khi chạy
Làm một lần cẩn thận ở nhà, sau đó mỗi ngày chỉ cần kiểm mười giây.
- Lau sạch đoạn tay lái định kẹp, quấn miếng đệm cao su đi kèm để giá không xoay và không làm trầy tay lái.
- Siết ốc kẹp đều hai bên, đủ chặt để dùng tay vặn mạnh không xoay; đừng siết tới mức nứt nhựa.
- Đặt máy vào, đóng ngàm khoá. Lắc mạnh máy theo bốn hướng; máy không được trượt ra khỏi ngàm.
- Ngồi lên xe, bẻ lái hết hai bên, kiểm gương, đồng hồ, công tắc như mục trên.
- Mở ứng dụng bản đồ, chọn chế độ dành cho xe máy, bật giọng nói chỉ dẫn, khoá chế độ xoay màn hình.
- Chỉnh độ sáng màn hình đủ đọc ngoài trời nhưng không ở mức cao nhất suốt buổi, đỡ nóng máy.
- Mỗi sáng trước khi đi, lắc thử máy một lần. Ốc kẹp có thể lỏng dần sau vài tuần rung.
Rung liên tục của xe máy, đặc biệt ở tay lái xe số và côn tay, có thể ảnh hưởng tới camera có chống rung quang học của một số điện thoại khi gắn lâu ngày. Giá có đệm giảm rung giúp giảm bớt; nếu máy của bạn đắt và bạn đi xe nhiều, đây là chi tiết đáng chọn.
Đi mưa, đi nắng với điện thoại trên tay lái
Mưa nhỏ vài phút thì phần lớn điện thoại đời mới chịu được, nhưng mưa to kéo dài, nước bắn từ xe phía trước lẫn bùn đất thì không nên thử. Một túi nhựa trong có miệng kéo, lồng máy vào rồi kẹp cả túi lên giá, đủ cho chặng mưa nửa giờ. Cảm ứng qua lớp nhựa kém nhạy, nên cài lộ trình trước khi bọc. Túi gắn tay lái có màng cảm ứng tiện hơn, nhưng màng dễ đọng hơi nước bên trong khi trời nồm.
Nắng trưa lại là vấn đề khác. Máy vừa chạy bản đồ, vừa bật màn hình sáng, vừa sạc, lại nằm dưới nắng trực tiếp, rất nhanh nóng tới mức tự giảm độ sáng hoặc báo nhiệt. Túi có màng trong suốt còn giữ nhiệt như lồng kính. Cách xử lý: không sạc liên tục khi trời nắng gắt, chỉ sạc lúc pin xuống thấp; tắt màn hình, chỉ nghe giọng nói ở đoạn đường dài thẳng; dừng lại thì tháo máy cất vào túi đeo trong bóng râm.
Anh Duy có một quy tắc đơn giản: trời nắng thì giá kẹp trần, trời mưa thì giá kẹp kèm túi nhựa, không bao giờ để máy nằm trên giá khi xe đỗ.
Dùng chỉ đường mà không bị phân tâm
Giá đỡ giúp tay rảnh; phần còn lại nằm ở cách dùng. Mấy thói quen dưới đây làm việc dẫn đường gần như không cần nhìn máy.
- Cài lộ trình trước khi nổ máy, xem lướt một lần toàn tuyến để biết các chỗ rẽ lớn.
- Bật chỉ dẫn bằng giọng nói, nghe qua tai nghe một bên với âm lượng vừa đủ, tai kia để nghe còi và tiếng xe.
- Chỉ liếc máy khi xe đang đi thẳng, đường thoáng, không liếc lúc đang qua giao lộ.
- Không gõ địa chỉ, không trả lời tin nhắn khi xe đang chạy hay đang chờ đèn giữa làn; cần thì tấp vào lề, dựng chân chống.
- Bật chế độ không làm phiền khi lái để thông báo không bật sáng màn hình liên tục.
- Lỡ chỗ rẽ thì cứ đi tiếp, để ứng dụng tìm đường khác, không phanh gấp hay quay đầu giữa đường.
- Gần tới nơi, giảm tốc, tìm chỗ dừng an toàn rồi mới đối chiếu số nhà.
Với địa chỉ trong ngõ sâu, anh Duy dừng ở đầu ngõ, xem kỹ bản đồ một lần, rồi mới đi vào. Ngõ nhỏ có trẻ con chạy ra, xe đi ngược, đó không phải chỗ để nhìn màn hình.
Câu hỏi khi mua giá hoặc túi điện thoại cho xe máy
Hàng bán rất nhiều kiểu, ảnh nào cũng trông chắc chắn. Hỏi hoặc tự kiểm:
- Ngàm giữ máy có khoá cài hay chỉ là kẹp lò xo hở? Kẹp lò xo hở dễ để máy văng ra khi qua ổ gà.
- Kẹp vừa đường kính tay lái của xe bạn không? Đo tay lái bằng thước dây trước khi mua.
- Có đệm cao su hoặc bộ giảm rung không?
- Vừa cỡ máy của bạn khi đang lắp ốp lưng không? Máy màn hình lớn cần ngàm mở rộng hơn.
- Với túi gắn tay lái: màng cảm ứng có nhạy không, có đường may kín và khoá kéo có nẹp che không?
- Tháo máy ra có nhanh không? Tới nơi bạn sẽ tháo máy mang theo nhiều lần mỗi ngày.
- Phần kẹp làm bằng gì? Nhựa mỏng gặp nắng lâu dễ giòn và gãy.
Giá đỡ rẻ nhất thường hỏng ở ngàm hoặc khớp xoay sau vài tháng. Đây là món đáng chi ở tầng giữa thay vì tầng thấp nhất, vì thứ nó giữ là chiếc điện thoại của bạn.
Lỗi hay gặp khi gắn điện thoại lên xe máy
Dùng kẹp lò xo hở. Qua một cú xóc mạnh, máy bật ra rơi xuống lòng đường. Ngàm phải có khoá.
Gắn lệch ra mép tay lái. Máy chạm tay khi vặn ga, lại dễ bị với tới lúc dừng sát lề. Gắn giữa.
Để máy trên giá khi đỗ xe. Vừa dễ mất vừa nóng máy dưới nắng. Tới nơi là tháo máy.
Vừa chạy vừa gõ địa chỉ. Đây là lúc tai nạn xảy ra. Dừng hẳn mới thao tác.
Sạc liên tục giữa trưa nắng. Máy nóng, pin chai nhanh. Chỉ sạc khi pin thấp, ưu tiên giờ mát.
Không kiểm ốc kẹp. Ốc lỏng dần do rung, giá xoay xuống làm máy chúc về phía trước đúng lúc bạn cần xem. Lắc thử mỗi sáng.
Bật màn hình sáng tối đa suốt chặng. Pin tụt nhanh, máy nóng, ban đêm màn hình sáng còn làm loá mắt khi nhìn lại mặt đường. Để độ sáng tự động và bật chế độ tối cho ứng dụng bản đồ khi đi đêm.
Câu hỏi thường gặp
Gắn điện thoại ở đâu trên xe máy là an toàn nhất?
Giữa tay lái, gần cổ lái, thấp hơn tầm mắt một chút, không che đồng hồ và công tắc. Vị trí này giúp bạn chỉ cần liếc nhanh mà hai tay vẫn ở trên tay lái.
Túi điện thoại gắn tay lái có chống được mưa to không?
Phần lớn chịu được mưa vừa trong thời gian ngắn. Mưa to kéo dài thì nước có thể vào theo khoá kéo hoặc đường may. Nếu đi mưa nhiều, lồng thêm máy vào túi nhựa có miệng kéo bên trong.
Rung xe máy có làm hỏng camera điện thoại không?
Rung mạnh và kéo dài, nhất là ở xe số và côn tay, có thể ảnh hưởng tới camera có chống rung quang học của một số máy. Chọn giá có đệm giảm rung và không gắn máy suốt cả ngày khi không cần dẫn đường.
Có nên sạc điện thoại khi gắn trên xe máy?
Được khi pin xuống thấp, nhưng tránh sạc liên tục giữa trưa nắng vì máy vừa chạy bản đồ vừa sạc sẽ rất nóng. Dây sạc phải buộc gọn dọc tay lái, không vắt qua tay ga.
Dùng điện thoại dẫn đường khi đi xe máy có bị phạt không?
Luật cấm người lái dùng điện thoại khi xe đang chạy, còn cách hiểu cho việc nhìn bản đồ trên giá có thể khác nhau theo thời điểm. Cách an toàn là cài lộ trình trước, nghe bằng giọng nói và chỉ thao tác khi đã dừng; muốn rõ quy định, hỏi công an xã, phường.