Người đi làm xa nhà sống với ba chiếc túi: một túi đi ca hằng ngày gọn và bền, một túi chống nước có khoá giữ giấy tờ quan trọng ở phòng trọ, và một túi hoặc vali cho những chuyến về quê. Ba chiếc này làm ba việc khác nhau, và phần lớn rắc rối của người ở trọ, từ mất giấy tờ đến ướt đồ khi về Tết, đến từ việc dùng lẫn chúng.
Bài này viết cho những người rời quê đi làm ở thành phố, khu công nghiệp, công trình xa: công nhân, thợ, nhân viên ở trọ. Bạn sẽ có bảng ba chiếc túi, cách giữ giấy tờ ở phòng trọ, danh sách soạn đồ về quê bằng xe khách, những lưu ý an toàn khi chở đồ về quê bằng xe máy, và các lỗi hay gặp khiến chuyến về nhà mệt hơn cần thiết.
Ba chiếc túi của người ở trọ
Thắng hai mươi sáu tuổi, quê miền Trung, làm công nhân ở một khu công nghiệp phía Nam được bốn năm. Phòng trọ của Thắng mười hai mét vuông, ở chung với một người bạn cùng quê. Mỗi ngày Thắng đi ca bằng xe máy, ba lần một tuần làm tăng ca tới tối. Mỗi năm Thắng về quê hai lần: dịp Tết bằng xe khách, dịp hè thì có năm chạy xe máy.
Năm đầu Thắng chỉ có một chiếc balo to. Balo vừa đi ca, vừa đựng giấy tờ, vừa mang về quê. Có lần để quên balo ở nhà xe công ty, Thắng mất luôn căn cước, sổ ngân hàng và hợp đồng lao động trong một buổi chiều. Từ đó Thắng chia ra: một balo nhỏ đi ca chỉ có đồ dùng trong ngày, một túi chống nước giữ giấy tờ ở phòng, và một túi vải dày chỉ lấy ra khi về quê.
Cách chia này nghe như phải mua nhiều, nhưng thực ra túi giấy tờ có thể rất rẻ và túi về quê có thể mượn. Điều quan trọng là nguyên tắc: thứ gì khó làm lại thì không đi theo bạn ra đường mỗi ngày, và thứ gì đi theo bạn mỗi ngày thì mất cũng không quá khó khắc phục.
Ba chiếc túi, mỗi chiếc một việc
Bảng dưới gom ba chiếc túi chính, cộng hai trường hợp về quê và túi phụ khi đi đường, kèm cỡ và lưu ý cho từng chiếc.
| Túi | Kiểu nên chọn | Cỡ | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Túi đi ca hằng ngày | Balo vải dày giặt được hoặc túi đeo chéo | 12 đến 20 lít | Có ngăn riêng cho đồ bẩn sau ca, khoá kéo chắc |
| Túi giấy tờ ở phòng trọ | Túi chống nước có khoá kéo kín hoặc hộp nhựa có nắp | Vừa khổ A4 | Cất chỗ kín, không để trên mặt bàn |
| Túi về quê bằng xe khách | Túi vải dày có quai đeo vai hoặc vali vỏ mềm | 40 đến 60 lít | Kèm một túi nhỏ đeo trước người cho tiền và giấy tờ |
| Túi về quê bằng xe máy | Túi ràng sau yên có dây buộc chắc, balo nhẹ trên lưng | Tổng không quá cao quá rộng | Không treo hai bên hông xe, không chất cao che tầm nhìn |
| Túi phụ cho tiền và giấy tờ khi đi đường | Túi đeo chéo nhỏ hoặc túi đeo trong áo | 1 đến 2 lít | Luôn ở trên người, kể cả khi ngủ trên xe |
Nếu phòng trọ ở chung, túi giấy tờ càng quan trọng. Không phải vì nghi ngờ bạn cùng phòng, mà vì phòng trọ có nhiều người ra vào, và giấy tờ để rải rác rất dễ thất lạc khi dọn dẹp.
Túi đi ca: gọn, bền và chịu được nhà xe
Chỉ mang thứ dùng trong ca. Ví mỏng có thẻ nhân viên, một ít tiền, điện thoại, sạc, hộp cơm nếu không ăn ở bếp công ty, áo khoác. Giấy tờ gốc ở lại phòng trọ.
Nếu có tủ đồ ở xưởng, dùng nó. Đồng phục dự phòng, dép, khăn, cốc để luôn ở tủ. Túi đi ca nhẹ đi một nửa, và bạn không phải mang đồ dơ về mỗi ngày.
Tách đồ bẩn sau ca. Một túi nilon dày hoặc túi chống thấm nhỏ cho đồng phục ướt mồ hôi, găng tay. Không để chung với hộp cơm và điện thoại.
Vải dày, màu tối, giặt được. Túi đi ca dính dầu máy, bụi, mồ hôi. Balo vải polyester dày màu đen hoặc xám đậm, giặt tay mỗi tháng một lần là bền vài năm.
Không để túi trên xe ở nhà xe. Nhà xe công ty, nhà xe khu trọ đông và nhiều người qua lại. Túi luôn mang theo người, kể cả khi chỉ ghé tạt vào phòng.
Đi ca đêm thì thêm vài thứ. Áo khoác dày hơn cho giờ về lúc hai ba giờ sáng, đèn pin nhỏ hoặc đèn đội đầu nếu đường về trọ thiếu đèn, một gói bánh cho giữa ca. Ca đêm cũng là lúc nên để túi đeo chéo trước ngực khi đi bộ từ cổng công ty về phòng.
Túi giấy tờ ở phòng trọ: giữ gì, giữ thế nào
Đây là chiếc túi bạn mở ít nhất nhưng quan trọng nhất. Những thứ nên nằm trong đó:
- Bản gốc giấy tờ tuỳ thân khi không cần mang theo người, cùng vài bản sao có chứng thực nếu bạn hay phải nộp hồ sơ.
- Hợp đồng lao động và các giấy tờ công ty phát: quyết định, sổ hoặc giấy tờ liên quan bảo hiểm.
- Giấy tờ liên quan nơi ở hiện tại. Nếu chưa rõ cần đăng ký gì khi ở trọ, hỏi chủ trọ hoặc công an xã, phường nơi bạn ở.
- Giấy tờ mua bán xe, hoá đơn đồ có giá trị như điện thoại, xe đạp điện. Còn giấy tờ phải mang khi lái xe thì vẫn để trong ví theo người như quy định.
- Thẻ, sổ ngân hàng ít dùng, mã và mật khẩu thì không bao giờ ghi kèm.
- Bằng cấp, chứng chỉ nghề trong bìa nhựa phẳng.
- Một tờ danh sách liệt kê mọi giấy tờ có trong túi, để biết ngay thiếu gì.
Chụp ảnh từng giấy tờ, lưu vào điện thoại và một nơi lưu trữ khác. Nếu chẳng may mất, ảnh chụp giúp việc làm lại nhanh hơn nhiều. Cất túi ở chỗ kín trong phòng, tránh sát nền nhà, vì phòng trọ tầng trệt hay bị nước tràn vào mùa mưa.
Soạn túi về quê dịp Tết bằng xe khách
Chuyến về Tết thường đông, dài và nhiều đồ. Soạn theo thứ tự này để không quên và không mang quá sức:
- Hai tuần trước, liệt kê quà cho gia đình. Mua đồ nhẹ, gọn, không dễ vỡ. Đồ cồng kềnh nếu mua được ở quê thì để về quê mua.
- Một tuần trước, chuẩn bị túi phụ đeo trước người: giấy tờ tuỳ thân, vé xe, điện thoại, sạc dự phòng, tiền mặt cho dọc đường.
- Chia tiền làm ít nhất hai chỗ: một phần trong túi phụ, một phần ở chỗ khác như túi áo trong. Không mang toàn bộ tiền thưởng Tết bằng tiền mặt nếu chuyển khoản được.
- Túi chính gửi gầm xe: quần áo, quà. Đồ dễ vỡ bọc trong quần áo, đặt giữa túi. Buộc một dải vải màu lên quai để nhận ra nhanh giữa hàng chục túi giống nhau.
- Túi nhỏ mang lên xe: nước, đồ ăn nhẹ, áo khoác, khăn, thuốc say xe nếu bạn hay say.
- Chụp ảnh túi gửi gầm và vé xe trước khi giao cho nhà xe.
- Khi ngủ trên xe, túi phụ vẫn đeo chéo trước ngực, dây vòng qua người. Đừng đặt nó lên giá đồ phía trên.
Trở lại thành phố sau Tết thường mang theo quà quê, nhiều khi nặng hơn lúc về. Tính sẵn chỗ trong túi, hoặc gửi bớt đồ qua đường hàng hoá thay vì xách tay.
Chở đồ về quê bằng xe máy: an toàn trước, đồ sau
Nhiều người chọn chạy xe máy về quê vài trăm cây số để tiết kiệm và có xe dùng ở quê. Nếu làm vậy, hãy coi việc ràng đồ là chuyện an toàn chứ không chỉ là chuyện tiện. Đồ để sau yên phải được buộc chắc bằng dây chuyên dụng có móc, không dùng dây nilon mỏng. Túi xếp thấp, không cao quá vai người lái, không rộng quá hai bên tay lái.
Không treo túi hai bên hông xe hay móc phía trước. Túi treo lủng lẳng có thể cuốn vào bánh, vướng chân khi chống xe, hoặc kéo lệch tay lái ở khúc cua. Balo trên lưng chỉ nên chứa đồ nhẹ như áo khoác, nước, giấy tờ, vì chạy đường dài với balo nặng làm mỏi lưng rất nhanh. Giấy tờ xe và tiền để túi đeo chéo nhỏ trước ngực, lấy ra được khi cần.
Bọc túi sau yên bằng một lớp áo mưa trùm hoặc túi nilon lớn, vì mưa dọc đường đến bất chợt. Cứ khoảng một đến hai tiếng dừng nghỉ, kiểm tra lại dây buộc, vì đồ xê dịch sau những đoạn đường xóc. Nếu đồ quá nhiều đến mức phải chất cao, đó là dấu hiệu nên gửi bớt qua nhà xe thay vì cố chở.
Lỗi hay gặp của người đi làm xa
Mang giấy tờ gốc theo người mỗi ngày. Mất túi đi ca là mất cả bộ giấy tờ, làm lại rất mất công vì phải về nơi thường trú hoặc nhờ người nhà. Giấy tờ gốc chỉ mang khi thật sự cần.
Mang hết tiền mặt trên người khi về quê. Bến xe dịp Tết đông, là nơi kẻ gian hoạt động nhiều. Chuyển khoản phần lớn, chỉ giữ tiền mặt đủ dùng dọc đường.
Xách túi nilon to ở bến xe. Túi nilon rách quai giữa đường, đồ rơi ra, tay không còn chỗ giữ túi nhỏ. Dùng túi vải dày có quai đeo vai.
Để túi giấy tờ dưới gầm giường sát nền. Phòng trọ hay bị ngập nhẹ khi mưa lớn. Đặt túi trên cao, trong túi chống nước.
Mua vali cứng to cho chuyến về quê một năm hai lần. Vali to chiếm gần nửa phòng trọ mười hai mét vuông suốt cả năm. Túi vải dày gấp được hoặc vali vỏ mềm cất gọn trên nóc tủ hợp với phòng trọ hơn.
Không ghi lại danh sách giấy tờ. Đến khi mất mới không nhớ mình có những gì. Một tờ danh sách cùng ảnh chụp giúp bạn biết ngay cần làm lại thứ gì và hỏi đúng nơi.
Câu hỏi thường gặp
Người đi làm xa nên giữ giấy tờ gốc ở đâu?
Trong một túi chống nước có khoá, cất ở chỗ kín, cao ráo trong phòng trọ. Chỉ mang giấy tờ gốc theo người khi thật sự cần, và chụp ảnh lưu lại mọi giấy tờ.
Túi đi ca cho công nhân nên chọn loại nào?
Balo hoặc túi đeo chéo vải dày, màu tối, giặt được, cỡ 12 đến 20 lít, có ngăn riêng cho đồ bẩn sau ca. Nếu xưởng có tủ đồ, túi chỉ cần nhỏ.
Về quê dịp Tết nên mang túi gì lên xe khách?
Một túi chính gửi gầm xe cho quần áo và quà, một túi nhỏ mang lên xe cho nước, đồ ăn, áo khoác, và một túi phụ đeo chéo trước người cho tiền, giấy tờ, điện thoại.
Chở đồ về quê bằng xe máy thế nào cho an toàn?
Buộc đồ chắc sau yên bằng dây có móc, xếp thấp, không rộng quá tay lái, không treo hai bên hông xe hay móc trước. Dừng nghỉ mỗi một đến hai tiếng để kiểm tra dây.
Mất giấy tờ khi đang ở trọ xa quê thì làm sao?
Báo mất và hỏi công an xã, phường nơi bạn đang ở hoặc nơi thường trú về thủ tục làm lại. Ảnh chụp giấy tờ lưu sẵn sẽ giúp việc khai báo và làm lại nhanh hơn.
Ở trọ chung phòng thì giữ đồ có giá trị thế nào?
Để trong túi có khoá hoặc hộp có khoá nhỏ, cất chỗ riêng. Thoả thuận với bạn cùng phòng về chuyện khoá cửa và khách đến chơi, và không để tiền mặt nhiều trong phòng.