Muốn giày thể thao không làm bẩn và hôi đồ khác, bạn cần một chỗ đựng riêng có lỗ thoáng: túi rút vải dù hoặc lưới cho người mang một đôi đi tập, hộp giày cứng cho người chở nhiều đôi hoặc giày đắt cần giữ dáng, còn ngăn giày tích hợp trong balo chỉ ổn khi bạn lấy giày ra ngay lúc về nhà. Giày ướt, dính bùn thì không cho thẳng vào bất kỳ loại nào khi chưa gõ đất và lau qua.
Phần dưới so ba cách đựng theo từng tình huống, cách đo giày để chọn đúng cỡ túi, chọn vải nào cho môn nào, các bước xử lý giày sau trận mưa, thói quen hằng tuần để túi giày không ám mùi, và mấy câu nên hỏi người bán. Ví dụ đi theo anh Tuấn, 27 tuổi, tối thứ Tư đá sân cỏ nhân tạo, cuối tuần đánh cầu lông, có ba đôi giày luân phiên.
Ba cách đựng giày và khi nào dùng cách nào
Không có cách nào hơn hẳn; mỗi cách hợp với một kiểu đi lại và một loại giày. Bảng dưới gom các trường hợp anh Tuấn và bạn bè anh gặp nhiều nhất:
| Cách đựng | Hợp với ai | Điểm mạnh | Chỗ yếu |
|---|---|---|---|
| Túi rút vải dù có lỗ thoáng | Mang một đôi, bỏ vào balo hoặc túi trống | Nhẹ, gấp gọn, giặt được | Không giữ dáng giày, giày đế đinh dễ chọc thủng |
| Túi rút lưới | Giày hay ướt: bơi, đá bóng mưa, chạy đường mòn | Thoát nước và hơi nhanh nhất | Đất cát rơi ra ngoài, phải bọc thêm khi bỏ vào túi lớn |
| Hộp giày cứng có lỗ thông hơi | Chở hai đôi trở lên, giày đắt, đi ô tô | Giữ dáng giày, không đè đồ khác | Cồng kềnh, chiếm chỗ cả khi rỗng |
| Ngăn giày đáy balo hoặc đầu túi trống | Đi tập ngày thường, giày khô | Không phải mang thêm túi | Thông hơi kém, khó vệ sinh, giày to không vừa |
| Túi giày đôi có vách giữa | Người chơi hai môn một buổi | Tách hai đôi, xách riêng được | To hơn cần thiết nếu chỉ mang một đôi |
Anh Tuấn dùng túi rút lưới cho giày đá bóng, vì sân hay ướt và giày đinh dăm làm thủng túi vải mỏng chỉ sau vài tháng. Giày cầu lông đế cao su trắng thì anh để trong túi rút vải dù, vì giày cầu lông chỉ đi trong nhà và anh muốn giữ đế sạch, không dính bụi ngoài sân.
Đo giày để chọn cỡ túi cho đúng
Cỡ giày ghi trên hộp không cho bạn biết giày chiếm bao nhiêu chỗ. Hãy đo thật: đặt hai chiếc giày úp đế vào nhau theo kiểu đầu nọ đuôi kia, đo chiều dài, chiều rộng và chiều cao của khối đó. Giày chạy cỡ 42 thường ra khoảng 31 nhân 20 nhân 13 cm. Giày đá bóng cỡ 42 thấp hơn, khoảng 30 nhân 19 nhân 11 cm, nhưng có đinh nên cần thêm chỗ để không đâm vào vải. Giày cầu lông cổ thấp xấp xỉ giày chạy. Giày leo núi cổ cao cỡ 43 có thể lên tới 33 nhân 22 nhân 18 cm.
Túi rút nên rộng hơn khối giày khoảng 4 cm mỗi chiều để giày trượt vào dễ và còn chỗ cho hơi thoát. Một túi rút 35 nhân 45 cm đựng được hầu hết giày thể thao cổ thấp cỡ 40 đến 44. Hộp giày cứng thì nhìn kích thước lòng hộp chứ không phải kích thước ngoài, vì thành hộp dày có thể ăn mất 2 cm mỗi bên.
Với ngăn giày tích hợp, đo chiều dài ngăn khi khoá kéo đã đóng. Nhiều ngăn giày trên balo chỉ dài 30 cm, đựng vừa giày cỡ 40 đế mỏng, còn giày chạy đế dày cỡ 43 sẽ phải ép mũi, lâu ngày mũi giày gãy nếp. Trước khi tin ngăn giày của một chiếc balo, mang đôi giày dày nhất của bạn đi thử, đóng khoá kéo hết cỡ và xem khoá có phải gồng lên không.
Chọn vải túi giày theo môn chơi
Vải dù có lớp tráng chống nước: hợp giày đi trong nhà như cầu lông, bóng bàn, gym. Giữ bụi và cát không lọt vào túi lớn. Cần có một mảng lưới nhỏ hoặc lỗ khoen ở thân để hơi thoát; túi kín hoàn toàn chỉ nên dùng cho quãng đường ngắn.
Lưới polyester dày: hợp giày hay ướt như giày đá bóng sân mưa, dép đi bơi, giày chạy đường đất. Nước nhỏ ra ngoài, giày khô nhanh hơn. Nhược điểm là đất cát lọt qua lưới, nên khi bỏ túi lưới vào balo bạn phải bọc ngoài thêm một túi nilon hoặc để ở ngăn ngoài.
Vải canvas dày: bền với đế đinh, ít bị chọc thủng, giặt được. Nhưng canvas thấm nước, giày ướt bỏ vào thì túi ướt theo và lâu khô hơn vải dù rất nhiều.
Vải không dệt mỏng loại đi kèm hộp giày khi mua: chỉ để cất giày trong tủ. Dùng đi tập hằng tuần thì rách chỉ sau ít buổi, nhất là ở đường may đáy.
Đáy túi: nếu được chọn, lấy túi có đáy may hai lớp hoặc có tấm đế riêng. Đáy là chỗ đinh giày và gót giày tì vào, cũng là chỗ rách đầu tiên ở gần như mọi túi giày.
Giày ướt bùn sau trận: xử lý trước khi cho vào túi
Trận đá tối thứ Tư mưa to, giày anh Tuấn đầy bùn và cỏ nhân tạo vụn. Các bước dưới đây mất khoảng năm phút ngay tại sân, nhưng tiết kiệm cả buổi chà rửa hôm sau:
- Gõ hai đế giày vào nhau hoặc vào mép bậc bê tông để rơi phần lớn đất và hạt cao su.
- Rút đế lót trong ra, để riêng; đế lót là chỗ giữ nước và mùi nhiều nhất.
- Lau mặt ngoài và đế bằng một khăn cũ mang theo riêng cho việc này, không dùng khăn lau mồ hôi.
- Nhét hai cục giấy báo cũ hoặc khăn giấy vo tròn vào lòng giày để hút bớt nước trên đường về.
- Cho giày vào túi lưới hoặc túi rút có lỗ, buộc miệng lỏng, đặt ở ngăn ngoài hoặc buộc bên ngoài balo, không nhét vào giữa đồ khô.
- Về nhà lấy giày ra ngay, thay giấy, để chỗ thoáng gió, không phơi nắng gắt và không sấy nóng vì keo đế dễ bung.
Túi giày cũng cần được giũ cát và lộn trái phơi sau mỗi trận mưa. Bỏ qua bước này một hai lần, đáy túi sẽ đọng một lớp bùn khô, lần sau giày sạch bỏ vào cũng bẩn theo.
Mùi giày và túi giày: thói quen hằng tuần
Mùi giày đến từ mồ hôi chân và vi khuẩn sống trong đế lót ẩm, không phải từ túi. Túi giày chỉ là nơi giữ mùi lại và truyền sang đồ khác. Vì thế cách khử mùi hiệu quả nhất là để giày khô hẳn giữa hai buổi tập. Người tập bốn năm buổi một tuần nên có hai đôi luân phiên; một đôi mặc liên tục mỗi ngày gần như không bao giờ kịp khô hẳn ở đế lót.
Với túi, anh Tuấn có một lịch đơn giản: túi rút lưới giặt tay bằng xà phòng mỗi tuần sau trận đá, túi vải dù cho giày cầu lông giặt hai tuần một lần, hộp giày cứng lau lòng hộp bằng khăn ẩm có vài giọt nước rửa chén rồi mở nắp phơi khô. Gói hút ẩm trong túi thay sau khoảng một tháng, hoặc phơi nắng cho khô lại nếu là loại dùng lại được.
Đừng xịt nước hoa lên giày hay vào túi để át mùi. Mùi thơm trộn với mùi mồ hôi còn khó chịu hơn, và lớp hương dính lại trong vải làm bạn khó nhận ra khi nào túi thật sự cần giặt. Bột baking soda rắc mỏng vào giày qua đêm rồi đổ ra là cách rẻ và ít hại vải hơn.
Hai đôi giày một buổi, hoặc đi giải xa nhiều ngày
Có những hôm anh Tuấn đánh cầu lông từ 17 giờ rồi chạy sang sân bóng lúc 19 giờ 30. Hai đôi giày, một đôi khô một đôi sắp ướt, chung một chuyến xe. Cách gọn nhất là hai túi rút khác màu: túi sáng cho giày đi trong nhà, túi tối cho giày ngoài sân. Nhìn màu là biết túi nào bẩn, không phải mở ra kiểm. Giày cầu lông đã đi xong đặt vào đáy balo, túi giày đá bóng còn trống gấp lại để ngăn ngoài, đến lượt mới mở ra.
Khi đi giải hai ba ngày ở tỉnh khác, số giày tăng lên: giày thi đấu, giày đi lại, đôi dép tắm. Lúc này hộp giày cứng hoặc túi giày đôi có vách giữa mới đáng tiền. Xếp giày thi đấu vào hộp, nhét tất sạch cuộn tròn vào lòng giày để giữ dáng và tiết kiệm chỗ, dép tắm vào túi lưới riêng. Đôi giày đi lại thì mang trên chân luôn khi lên xe, đừng xếp vào hành lý.
Đêm ở nhà nghỉ, lấy hết giày ra khỏi túi, rút đế lót, để gần cửa sổ hoặc dưới quạt. Giày ở lì trong hộp kín qua đêm sau một ngày thi đấu sẽ ẩm nguyên tới sáng, xỏ chân vào là thấy lạnh và trơn.
Câu nên hỏi khi mua túi hoặc hộp đựng giày
Túi giày là món nhỏ, ít ai hỏi kỹ, nên hay mua phải loại dùng vài tháng là hỏng. Trước khi trả tiền, hỏi hoặc tự kiểm mấy điểm sau:
- Kích thước lòng túi hoặc lòng hộp là bao nhiêu, có đựng vừa giày cỡ của bạn khi đặt cả đôi đầu nọ đuôi kia không?
- Thân túi có lỗ thoáng, mảng lưới hoặc khoen thông hơi không, và nằm ở đâu: lỗ ở đáy giúp nước thoát, lỗ ở thân giúp hơi thoát.
- Đáy túi may mấy lớp, có tấm đế riêng không?
- Dây rút là dây dù tròn hay dây vải dẹt; dây dù tròn bền hơn, nút chặn dây bằng nhựa cứng ít vỡ hơn nút mỏng.
- Túi có giặt máy được không, lớp tráng chống nước có bong khi giặt không?
- Với hộp cứng: nắp mở bằng khoá kéo hay nắp gập, có quai xách và có xếp chồng được không?
Nếu bạn chơi môn có giày đinh như đá bóng sân cỏ tự nhiên, hỏi thêm vải có chịu được đinh không, và tự lấy móng tay ấn thử vào đáy túi. Vải lún sâu, mỏng như giấy thì đinh giày sẽ xuyên qua sau vài buổi.
Câu hỏi thường gặp
Túi đựng giày thể thao nên chọn loại kín hay loại có lưới?
Giày hay ướt như giày đá bóng, giày chạy đường đất thì chọn túi lưới hoặc túi có mảng lưới để thoát nước. Giày đi trong nhà như cầu lông, gym thì túi vải dù có vài lỗ thoáng là đủ và giữ bụi tốt hơn.
Có nên cho giày ướt vào ngăn giày của balo không?
Không nên nếu quãng đường dài hoặc bạn không lấy giày ra ngay khi về. Ngăn giày tích hợp thường thông hơi kém, giày ướt nằm trong đó vài tiếng là ngăn ám mùi. Cho giày ướt vào túi lưới rồi buộc ngoài balo sẽ tốt hơn.
Túi đựng giày bị hôi phải làm sao?
Lộn trái túi, giặt bằng xà phòng hoặc nước rửa chén pha loãng, xả kỹ rồi phơi chỗ thoáng gió tới khô hẳn. Sau đó xử lý gốc là giày: phơi khô đế lót, luân phiên hai đôi, thêm gói hút ẩm trong túi.
Hộp đựng giày cứng có đáng mua không?
Đáng nếu bạn chở hai đôi trở lên, đi ô tô, hoặc có đôi giày đắt cần giữ dáng. Nếu chỉ mang một đôi đi tập bằng xe máy, hộp cứng cồng kềnh và chiếm chỗ, một túi rút tốt gọn hơn nhiều.
Giày đá bóng đinh làm thủng túi thì chọn túi gì?
Chọn túi canvas dày hoặc túi có đáy may hai lớp, có tấm lót đáy riêng. Khi cho giày vào, quay đế giày vào nhau để đinh không tì thẳng vào vải. Túi vải dù mỏng thường bị đinh xuyên chỉ sau vài tuần.
Một đôi giày cỡ 43 cần túi rút kích thước bao nhiêu?
Túi rút khoảng 35 nhân 45 cm đựng vừa phần lớn giày thể thao cổ thấp cỡ 43. Giày cổ cao hoặc đế rất dày nên chọn túi lớn hơn một chút, khoảng 38 nhân 48 cm, để giày vào không phải ép.