TuiNam.comTúi Nam
Cặp, balo cho học sinh nam

Dạy con trai tự soạn cặp: lộ trình theo tuổi từ lớp 1 đến lớp 6 cho cậu bé hay quên

Lộ trình giao dần việc soạn cặp theo từng lớp, cách làm bảng soạn cặp dán cạnh bàn, nhịp năm phút mỗi tối và câu nên nói khi con lại quên vở ở nhà.

A Vietnamese boy of about seven kneels on a bedroom floor packing exercise books into a plain blue backpack, father on a low stool nearby, eye-level, lamp light

Dạy con trai tự soạn cặp là việc giao dần trong khoảng năm năm: lớp 1 soạn cùng bố mẹ, lớp 2 và lớp 3 tự soạn theo bảng có bố mẹ kiểm, lớp 4 và lớp 5 tự soạn và chỉ kiểm thỉnh thoảng, lên lớp 6 thì con tự chịu trách nhiệm. Công cụ chính là một tấm bảng soạn cặp dán cạnh bàn và một nhịp năm phút cố định mỗi tối.

Phần dưới là lộ trình theo tuổi, cách làm tấm bảng, bốn câu con tự hỏi mỗi tối, cách xử lý những hôm con quên mà không biến thành trận mắng, và mấy mẹo hợp với các cậu bé hay nghĩ sang chuyện khác. Ví dụ là anh Thành và con trai Tín, lớp 2, mỗi tuần quên ít nhất một quyển vở, có tuần quên cả hộp bút.

Vì sao các cậu bé hay quên đồ, và vì sao đó không phải là lười

Soạn cặp đòi hỏi trẻ giữ nhiều thứ trong đầu cùng một lúc: hôm nay thứ mấy, mai thứ mấy, ngày mai có những môn nào, môn nào cần sách gì, vở gì, có bài tập gì phải mang, có đồ gì đặc biệt cô dặn. Với trẻ bảy, tám tuổi, khả năng giữ một danh sách trong đầu còn ngắn. Một tiếng động từ tivi là cả danh sách bay mất.

Thời khoá biểu thì trừu tượng. Trên giấy, nó là một bảng chữ: "Thứ Ba: Tiếng Việt, Toán, Tự nhiên và Xã hội". Trẻ phải tự chuyển chữ ấy thành "quyển sách bìa xanh có hình con chim, quyển vở ô li bọc giấy đỏ". Bước chuyển này là chỗ hay lọt nhất.

Nhiều cậu bé còn hay vội. Bài tập xong, con muốn đi chơi, nên soạn cặp thành việc làm trong ba mươi giây với cái nhìn lướt qua. Không phải con không biết, mà là con không dừng đủ lâu để kiểm.

Hiểu như vậy thì cách sửa rõ ràng hơn: bớt việc phải nhớ bằng cách đưa danh sách ra ngoài đầu, biến chữ thành hình và màu, và đặt việc soạn cặp vào một giờ cố định để con không phải nhớ là phải soạn. Mắng con lười không sửa được thứ nào trong ba thứ đó.

Lộ trình giao việc theo từng lớp

Mỗi giai đoạn bố mẹ lùi ra một bước. Đừng nhảy cóc, nhưng cũng đừng giữ con mãi ở bước đầu vì sợ con quên:

LớpCon làm gìBố mẹ làm gìDấu hiệu sẵn sàng lên bước sau
Lớp 1Lấy sách vở theo lời bố mẹ đọc, tự xếp vào cặpĐọc thời khoá biểu, chỉ từng món, kiểm lại cuốiCon nhớ được tên và màu bọc của mọi quyển
Lớp 2Tự soạn theo bảng có hình, đánh dấu từng mónNgồi cạnh, kiểm sau khi con xongHai tuần liền không quên món nào
Lớp 3Tự soạn theo bảng, tự kiểm bằng bốn câuKiểm ba buổi một tuần, không báo trước buổi nàoCon tự phát hiện món thiếu trước khi bố mẹ hỏi
Lớp 4–5Tự soạn, tự ghi đồ đặc biệt cô dặn vào bảngKiểm một buổi một tuần, hỏi thăm chứ không lục cặpCon tự sửa bảng khi đổi thời khoá biểu
Lớp 6Tự chịu trách nhiệm hoàn toànChỉ nhắc khi con nhờKhông cần nữa

Tín đang ở bước lớp 2 nhưng có tuần lùi về bước lớp 1 khi thời khoá biểu đổi. Lùi lại tạm thời là bình thường. Điều quan trọng là bố không làm hộ mãi chỉ vì làm hộ thì nhanh hơn.

Làm tấm bảng soạn cặp dán cạnh bàn

Tấm bảng này thay cho trí nhớ của con. Làm cùng con trong một buổi tối Chủ nhật, mất khoảng ba mươi phút:

  1. Lấy một tờ giấy bìa khổ A4, kẻ năm cột cho năm ngày học, mỗi cột một màu khác nhau.
  2. Dưới mỗi ngày, ghi các môn của ngày đó. Với con lớp 1, lớp 2, vẽ hoặc dán một mẩu giấy màu đúng màu bọc của quyển sách và quyển vở môn đó, bên cạnh tên môn.
  3. Thêm một dòng cố định ở cuối mỗi cột cho những món ngày nào cũng mang: hộp bút, bình nước, khăn, áo mưa.
  4. Thêm một dòng riêng cho đồ đặc biệt theo ngày: túi thể dục thứ Hai, đồ bơi thứ Năm, tiền quỹ lớp đầu tháng.
  5. Bọc nhựa trong hoặc dán băng keo trong cả tấm để con dùng bút xoá được viết đánh dấu.
  6. Dán ở ngang tầm mắt con, ngay cạnh chỗ để cặp, không dán trên tủ lạnh hay ở phòng khác.
  7. Để một cây bút viết bảng xoá được buộc dây treo cạnh bảng.

Tín tự chọn màu cho các ngày: thứ Hai đỏ, thứ Ba xanh lá, thứ Tư cam. Việc con tự chọn làm con nhớ bảng hơn hẳn. Mỗi tối con lấy bút đánh dấu từng món đã cho vào cặp, sáng hôm sau xoá đi.

Bốn câu con tự hỏi mỗi tối

Nhịp soạn cặp nên đặt ngay sau khi làm bài tập xong, trước giờ tắm, để trở thành một bước cố định chứ không phải việc phải nhớ. Khi soạn xong, con đứng trước tấm bảng và tự hỏi bốn câu theo thứ tự:

  • Sách đủ chưa? Đếm sách trong cặp, so với số môn trên bảng của ngày mai.
  • Vở đủ chưa, bài đã làm đã cho vào chưa? Vở bài tập về nhà là món hay quên nhất vì nó nằm trên bàn học chứ không ở giá sách.
  • Hộp bút có đủ bút, gọt, tẩy chưa? Mở hộp ra nhìn chứ không chỉ sờ thấy hộp.
  • Mai có đồ gì đặc biệt không? Nhìn dòng đồ đặc biệt trên bảng và nhớ lại xem cô có dặn gì thêm trong ngày.

Bốn câu ngắn đến mức con thuộc lòng sau một tuần. Anh Thành cho Tín đọc to bốn câu trong tuần đầu, sang tuần sau thì con chỉ lẩm bẩm. Đến tháng thứ hai con làm trong im lặng, mất chưa tới ba phút. Cặp xong thì kéo khoá và đặt ngay cạnh cửa, quai hướng ra ngoài để sáng mai chỉ việc xách.

Mẹo cho cậu bé hay nghĩ sang chuyện khác

Bọc sách vở theo màu môn. Toán bọc xanh, Tiếng Việt bọc đỏ, Tiếng Anh bọc vàng, cả sách lẫn vở cùng một màu. Trên bảng soạn cặp, mỗi môn có chấm màu tương ứng. Con chỉ cần khớp màu, không cần đọc tên từng quyển. Với trẻ lớp 1, lớp 2, cách này giảm lỗi rõ nhất.

Một chỗ cố định cho cặp. Cặp luôn đặt ở đúng một chỗ, cạnh tấm bảng. Về nhà con đặt cặp ở đó, tối soạn ở đó, sáng xách từ đó. Cặp đi lang thang từ sofa sang gầm giường là lúc sách vở rơi ra và nằm lại.

Móc túi phụ cạnh cửa. Túi thể dục, túi bơi, áo mưa treo trên móc riêng ngay cửa ra vào. Hôm nào cần, đã soạn từ tối và treo sẵn; sáng ra cửa con nhìn thấy, không cần nhớ.

Tắt tivi lúc soạn. Ba phút soạn cặp cần yên. Tivi, điện thoại, em nhỏ chạy quanh đều kéo sự chú ý của con đi. Nhà Tín có quy ước: trong lúc con soạn cặp, tivi tắt, kể cả khi bố đang xem bóng đá.

Giấy nhớ dán lên quai cặp. Cô dặn mai mang thêm hộp màu hay tiền quỹ lớp, con viết một mẩu giấy nhớ dán lên quai cặp ngay khi về. Tối soạn, con gỡ giấy khi đã cho đồ vào. Sáng thấy giấy còn trên quai là biết còn thiếu.

Soạn liền sau bài tập. Làm bài xong, sách vở của bài vừa làm đang ở trên bàn. Cho vào cặp ngay lúc ấy là đỡ một lần quên vở bài tập, món hay lọt nhất.

Khi con quên: để con chịu một hậu quả nhỏ

Không mang hộ mỗi lần. Nếu cứ con gọi là bố mẹ chạy mang quyển vở tới trường, con học được rằng quên cũng không sao. Một lần quên vở và phải chép bài vào giấy rời, nghe cô nhắc nhở, dạy con nhiều hơn mười lần bị mắng ở nhà.

Có ngoại lệ cho thứ liên quan sức khoẻ, an toàn. Thuốc con phải uống, kính cận, áo khoác ngày trời rét đột ngột, bình nước ngày nắng gắt thì mang tới. Hậu quả nhỏ là để học, không phải để con chịu thiệt về sức khoẻ.

Nói với cô giáo trước. Đầu năm báo cô rằng nhà đang tập cho con tự soạn cặp, nếu con quên đồ thì cô cứ nhắc như các bạn khác. Cô biết thì không nghĩ nhà mình bỏ bê.

Tìm bước bị lọt, không tìm lỗi của con. Tối hôm đó ngồi cùng con nhìn bảng: quyển vở quên nằm ở đâu lúc con soạn? Có trên bảng không? Có trong bốn câu không? Nhiều lần phát hiện ra bảng thiếu một dòng, sửa bảng chứ không phải sửa con.

Ghi nhận khi con nhớ. Hai tuần liền không quên, nói thẳng với con điều đó. Trẻ ít khi được khen vì một việc không xảy ra, nên càng đáng nói.

Câu nên nói và câu nên tránh

Cùng một chuyện quên vở, cách bố nói quyết định lần sau con có muốn thử lại hay không:

Thay vì nóiHãy thử nóiVì sao
Sao con lại quên nữa thế?Mình xem lại bảng, bước nào bị lọt nhỉ?Câu hỏi đầu không có câu trả lời, câu sau dẫn tới việc sửa
Con đúng là đãng tríHôm nay quên vở Toán, mai mình thêm một bước kiểmGán nhãn làm con tin mình là người hay quên
Để bố soạn cho, nhanh hơnCon soạn, bố ngồi đây đợiLàm hộ là lấy đi cơ hội tập
Lần sau quên thì đừng có gọi bốLần này con chép tạm vào giấy, tối về mình kẹp vào vởCho con cách xử lý thay vì doạ
Bạn kia có quên bao giờ đâuTuần này con mới quên một lần, tuần trước ba lầnSo với chính con trước đây, không so với bạn

Anh Thành dán một mẩu giấy nhỏ ghi ba câu ở cột trái lên bàn làm việc của mình, như một lời nhắc cho bố. Anh nói khó nhất không phải là dạy con soạn cặp, mà là giữ giọng bình thường lúc bảy giờ sáng phát hiện con lại quên.

Câu hỏi thường gặp

Mấy tuổi thì trẻ có thể tự soạn cặp?

Trẻ lớp 1 đã có thể tự lấy và xếp đồ theo lời bố mẹ đọc. Từ lớp 2, đa số trẻ tự soạn được theo một tấm bảng có hình và màu, bố mẹ chỉ kiểm lại. Đến lớp 5, lớp 6 phần lớn trẻ tự lo hoàn toàn.

Con hay quên vở bài tập ở nhà thì nên làm gì?

Vở bài tập hay nằm trên bàn học chứ không ở chỗ để sách nên dễ lọt. Thêm câu hỏi riêng cho nó trong bước kiểm buổi tối, và tập cho con làm bài xong là cho ngay vở vào cặp, không để trên bàn.

Có nên mang đồ con quên tới trường không?

Với sách vở, nên để con chịu hậu quả nhỏ vài lần để học. Với thuốc, kính, áo ấm hay những thứ liên quan tới sức khoẻ thì mang tới. Báo trước với cô giáo cách nhà mình đang làm.

Bảng soạn cặp có cần làm lại mỗi học kỳ không?

Cần, vì thời khoá biểu thường đổi khi sang học kỳ mới. Cho con tự sửa bảng cùng bố mẹ, từ lớp 4 có thể để con tự sửa rồi bố mẹ kiểm lại một lần.

Con soạn cặp quá vội, chỉ ba mươi giây là xong thì sao?

Đặt việc soạn cặp vào một giờ cố định sau bài tập, trước giờ tắm, và yêu cầu con đọc bốn câu kiểm trước khi kéo khoá. Thường sau hai, ba tuần con tự chậm lại vì đã quen nhịp.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138