Móc treo phía trước xe máy chỉ dành cho đồ nhẹ, mềm, quai ngắn, thường dưới vài cân tuỳ xe; túi treo phải nằm gọn giữa hai đầu gối, không chạm cổ lái, không đè lên chân và không lộ ra ngoài thân xe. Đồ nặng, đồ cứng, đồ nóng, đồ dài và đồ có giá trị không nên treo ở đây.
Cái móc nhỏ ấy là nơi xảy ra nhiều chuyện hơn người ta nghĩ: túi rau đung đưa đập vào đầu gối, bịch nước canh nóng đổ ra chân, túi đồ bị giật khi dừng đèn, có xe gãy móc vì treo cả bao gạo. Dưới đây là bảng treo gì được, cách treo, dấu hiệu quá tải và những món nên chuyển sang cốp hoặc giá sau. Ví dụ dùng là anh Lâm, đi chợ cuối tuần cho nhà bốn người bằng xe tay ga.
Móc treo trước xe được làm ra cho việc gì
Trên phần lớn xe tay ga và một số xe số, móc treo nằm ở mặt trong tấm ốp phía trước, ngay dưới cổ lái hoặc dưới mũi yên. Nó được thiết kế để treo một túi nhẹ như túi đồ ăn sáng, túi rau, túi áo mưa. Nhà sản xuất thường ghi tải tối đa của móc trong sổ hướng dẫn sử dụng, và con số này thường nhỏ, chỉ vài cân. Nếu bạn không còn giữ sổ, hãy coi móc là chỗ cho đồ dưới 3 kg cho an toàn.
Vấn đề không chỉ là móc có chịu được hay không. Móc nằm giữa hai đầu gối, ngay chỗ chân bạn cần cử động khi chống xe và khi rẽ. Túi càng nặng càng đung đưa theo quán tính khi xe phanh hoặc vào cua, kéo lệch tay lái về một bên. Ở tốc độ đi phố, cảm giác lệch này nhỏ; ở chỗ dốc hay ổ gà, một túi 5 kg lắc mạnh đủ làm bạn mất thăng bằng trong tích tắc.
Với xe số, móc thường ở dưới yên phía trước, túi treo nằm ngay trên bình xăng hoặc ống khung. Chỗ này hẹp hơn, túi dễ cấn đầu gối và chạm cần số. Người đi xe số nên coi móc chỉ là chỗ treo túi đồ ăn sáng.
Bảng đồ nên treo, nên cân nhắc và không nên treo
Cột cuối là lưu ý anh Lâm rút ra sau vài lần đi chợ bị đổ đồ.
| Đồ | Treo móc trước? | Cách làm | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Túi bánh mì, đồ ăn sáng | Được | Túi buộc miệng, quai ngắn | Nhẹ, ít lắc |
| Rau, củ, trái cây nhẹ | Được, dưới 3 kg | Túi vải đáy phẳng, buộc gọn | Củ cứng xếp dưới, lá xếp trên |
| Thịt cá sống | Được nếu bọc kín | Bọc hai lớp túi, đặt trong túi vải | Nước rỉ xuống sàn xe gây trơn |
| Canh, cháo, đồ uống nóng | Không | Cho vào cốp hoặc hộp có nắp vặn trong túi ràng sau | Đổ ra là bỏng chân |
| Chai thuỷ tinh, can dầu ăn | Không | Cốp hoặc giá sau | Đập vào ốp xe dễ vỡ |
| Bao gạo 5–10 kg | Không | Sàn để chân nếu nằm phẳng gọn, hoặc giá sau | Móc có thể gãy, xe lệch |
| Túi có ví, điện thoại | Không | Mang trên người | Túi treo là mục tiêu giật dễ nhất |
| Đồ dài như cây lau nhà, ô | Không | Ràng dọc thân xe phía sau | Thò ra trước là chạm người, xe khác |
Sau khi theo bảng này, anh Lâm chia đồ chợ thành hai túi: túi rau và trái cây treo móc, túi thịt cá cùng chai nước mắm để cốp. Đồ không còn đổ, đầu gối cũng không còn bị túi đập mỗi lần dừng.
Treo túi đúng cách trong bốn bước
Cách treo quyết định túi có đung đưa hay không nhiều hơn là cân nặng.
- Rút ngắn quai: nếu quai túi dài, xoắn quai vài vòng hoặc buộc nút để túi treo cách móc không quá một gang tay. Quai dài khiến túi chạm sàn và lắc rộng.
- Treo cả hai quai vào móc, không treo một quai. Treo một quai, túi nghiêng và đồ trào ra khi phanh.
- Đặt đồ nặng xuống đáy, đồ nhẹ lên trên; túi có đáy phẳng thì đáy nên tì nhẹ vào sàn để chân hoặc ốp trước, cho túi bớt đung đưa.
- Ngồi lên xe, khép chân như khi lái, bẻ lái hết hai bên. Túi không được chạm cổ lái, không đè lên mu bàn chân, không thò ra ngoài mép ốp xe.
Nếu sau bước bốn bạn phải dạng chân ra để chừa chỗ cho túi, túi đang quá to cho móc. Chuyển bớt đồ ra cốp ngay tại chỗ, đừng đi thử xem sao.
Dấu hiệu móc treo đang quá tải hoặc sắp hỏng
Móc võng xuống hoặc chĩa lệch. Móc nhựa bị kéo lâu ngày sẽ cong về phía dưới. Móc đã cong thì sức chịu giảm, túi dễ tuột khi xe xóc.
Có vết nứt trắng ở chân móc. Nhựa bị căng quá sẽ bạc màu thành vết trắng li ti. Thấy vết này thì thôi treo đồ nặng, ra tiệm thay móc.
Ốp nhựa quanh móc kêu lạch cạch. Ốc giữ móc lỏng hoặc ốp nứt bên trong. Đây là chi phí sửa nhỏ nếu làm sớm, chi phí lớn nếu để ốp gãy.
Tay lái lệch khi buông nhẹ. Túi quá nặng một bên kéo cổ lái. Nếu bạn phải ghì tay để giữ xe đi thẳng, phải chuyển đồ ngay.
Túi chạm sàn liên tục. Quai quá dài hoặc túi quá to; vừa mòn túi vừa có thể kẹt dưới chân khi chống xe.
Móc lò xo không bật về. Một số xe có móc gập tự bật lại nhờ lò xo. Lò xo yếu thì móc không giữ được quai khi xe xóc, túi tuột ra lúc nào không biết. Thử bằng cách treo túi rồi lắc nhẹ; quai tuột khỏi móc là phải thay lò xo.
Túi xoay tròn khi xe chạy. Túi treo bằng một điểm và đáy tròn sẽ xoay theo gió, quai xoắn dần tới khi bung. Dùng túi đáy phẳng, treo cả hai quai.
Túi nào hợp để treo móc trước
Túi đi chợ để treo móc nên khác túi xách tay bình thường. Nếu bạn hay đi chợ bằng xe máy, sắm riêng một hai chiếc theo mấy tiêu chí sau.
- Quai ngắn, khoảng 20 đến 30 cm, hoặc có thể buộc gọn.
- Đáy phẳng, có tấm lót cứng mỏng để túi đứng, không xệ thành hình chữ V.
- Miệng có dây rút hoặc khoá kéo để đồ không văng ra khi phanh.
- Vải dày dễ lau, không thấm nước rỉ từ đồ tươi.
- Bề ngang không quá 30 cm để vừa khoảng giữa hai đầu gối trên đa số xe tay ga.
- Màu tối, ít lộ vết bẩn; vẫn nên có một dải sáng để bạn dễ thấy khi kiểm túi lúc dừng.
- Gấp gọn được để cất cốp khi không dùng.
Túi nilon mỏng của chợ là thứ tệ nhất để treo: quai mảnh cứa vào móc, rách giữa đường, đồ lăn xuống làn xe. Nếu bắt buộc dùng, lồng hai túi và đặt cả hai vào túi vải.
Chia đồ chợ giữa móc, cốp và sàn để chân
Một buổi chợ cho nhà bốn người thường có 6 đến 9 kg đồ. Anh Lâm chia theo nguyên tắc: nặng và dễ đổ xuống thấp, nhẹ và mềm treo móc, đồ giá trị trên người.
- Cốp dưới yên: chai dầu ăn, nước mắm, hộp trứng, thịt cá đã bọc kín, đồ đông lạnh. Đây là chỗ kín và ổn định nhất.
- Sàn để chân (xe tay ga): một bao gạo nhỏ 5 kg nằm phẳng sát yếm trước, hai chân vẫn đặt vững hai bên. Nếu bao làm bạn dạng chân, chuyển ra giá sau.
- Móc treo trước: túi rau, hành, trái cây nhẹ, bánh mì, tổng dưới 3 kg.
- Giá sau hoặc túi ràng sau yên: két nước ngọt, thùng sữa, đồ cồng kềnh nhưng chắc.
- Trên người: ví, điện thoại, chìa khoá nhà, danh sách đồ cần mua.
Trước khi rời chợ, anh Lâm làm một lượt kiểm: túi treo không chạm chân, cốp đóng kín, sàn không có đồ lăn. Ba thứ ấy mất chưa tới một phút và làm chặng về nhà yên tâm hơn nhiều.
Treo đồ khi trời mưa và khi đi đường xấu
Trời mưa, nước từ bánh trước hắt lên đúng vùng móc treo. Túi vải ướt nặng thêm, đồ bên trong ướt theo. Nếu đã mặc áo mưa cánh dơi, vạt áo phủ qua túi treo giúp được một phần, nhưng vạt áo cũng đè túi xuống, làm túi lệch về một bên. Cách gọn hơn là bỏ đồ vào túi nhựa có miệng buộc rồi mới cho vào túi vải, chấp nhận lớp ngoài ướt.
Mưa cũng làm sàn để chân trơn. Đồ treo nhỏ nước xuống sàn, kết hợp đế dép ướt, chân dễ trượt lúc chống xe. Sau chuyến đi chợ mưa, lau sàn xe trước khi đi tiếp chặng khác.
Đường xấu, dốc, nhiều ổ gà thì túi treo lắc mạnh nhất. Đi những chặng như vậy, giảm đồ treo xuống mức tối thiểu, dồn đồ vào cốp hoặc giá sau. Trên dốc xuống, túi nặng phía trước còn làm đầu xe chúi thêm, phanh dễ trượt bánh trước hơn. Ở đường quê về nhà, anh Lâm luôn chuyển túi trái cây từ móc xuống cốp trước khi rẽ vào đoạn đường đất.
Lỗi hay gặp với móc treo xe máy
Treo túi đồ giá trị. Túi treo nằm phía trước, lộ ra hai bên, lúc dừng đèn chỉ cần một bàn tay là lấy được. Ví và điện thoại luôn ở trên người.
Treo cả hai túi lên một móc. Hai túi đè nhau, quai xoắn, túi trong bị ép và lắc hai hướng. Một móc một túi.
Treo đồ nóng. Hộp cháo, ly đồ uống nóng đổ ra là bỏng ngay mu bàn chân. Đồ nóng vào cốp hoặc hộp có nắp vặn kín.
Chống chân khi túi còn đè lên bàn chân. Lúc dừng gấp, chân bị túi đè sẽ không đặt xuống kịp. Trước khi đi phải kiểm túi không chạm chân.
Tự khoan gắn thêm móc sắt. Gắn thêm móc vào ốp nhựa không chịu lực dễ làm nứt ốp. Muốn chở nhiều hãy lắp giá chở hàng phía sau đúng loại cho xe.
Để túi treo khi gửi xe. Gửi xe ở chợ hay siêu thị mà để nguyên túi rau treo móc, lúc quay ra có khi túi đã bị lục hoặc mất. Mang túi theo người hoặc cất cốp trước khi rời xe.
Quên túi treo khi dắt xe lên dốc nhà. Dắt xe qua bậc cửa, túi treo đập vào ốp, đồ trong túi vỡ. Gỡ túi xuống trước khi dắt xe vào nhà.
Câu hỏi thường gặp
Móc treo đồ xe máy chịu được bao nhiêu kg?
Tuỳ xe, thường chỉ vài cân và được ghi trong sổ hướng dẫn sử dụng. Không có sổ thì giữ dưới khoảng 3 kg. Ngoài sức chịu của móc, cần nghĩ tới việc túi nặng lắc làm lệch tay lái.
Có nên treo túi đồ ăn nóng ở móc trước xe máy không?
Không nên. Đồ nóng có nước như canh, cháo, đồ uống đổ ra sẽ rơi đúng chân. Để trong cốp hoặc trong hộp có nắp vặn kín đặt ở túi ràng phía sau.
Móc treo xe máy bị gãy có sửa được không?
Thường thay được cả cụm móc hoặc phần ốp chứa móc tại tiệm sửa xe. Nên thay đúng loại của xe, tránh tự khoan gắn móc sắt vào ốp nhựa vì dễ làm nứt ốp.
Đi xe số không có chỗ treo đồ thì để túi chợ ở đâu?
Xe số có thể dùng giá chở hàng phía sau với dây ràng có móc, hoặc túi ràng sau yên. Túi nhẹ có thể treo móc dưới mũi yên nếu không chạm cần số và đầu gối.
Treo đồ trước xe máy có bị phạt không?
Treo đồ nhẹ gọn trong thân xe là chuyện bình thường. Đồ thò ra khỏi thân xe, che đèn hay làm bạn không điều khiển xe vững thì không an toàn và có thể vi phạm quy định; nếu chưa rõ, hỏi công an xã, phường nơi bạn ở.
Túi treo trước xe bị đập vào đầu gối thì làm sao?
Rút ngắn quai để túi treo cao hơn, chọn túi bề ngang hẹp và đáy phẳng, xếp đồ nặng xuống dưới. Nếu vẫn đập, túi đang quá to cho chỗ treo, nên chuyển bớt đồ ra cốp.