Mang cơm trưa bằng xe máy cho chắc thì dùng túi giữ nhiệt đáy phẳng vừa khít hộp, canh để trong hộp nắp vặn có gioăng, hộp đứng thẳng trong túi, và túi nằm ở chỗ thấp, chắc trên xe như sàn để chân hoặc giá sau ràng dây; không treo móc trước, không để cả buổi trong cốp nóng. Thức ăn nấu buổi sáng, để đúng chỗ, ăn trước khoảng bốn năm tiếng là hợp lý; nấu từ tối hôm trước thì phải bảo quản lạnh và mang theo đá gel.
Ai mang cơm đi làm vài tháng đều từng gặp cảnh mở túi ra thấy nước canh tràn khắp, cơm nguội ngắt, hoặc ngày nắng món xào đã có mùi lạ. Bài này lấy ví dụ anh Sơn, kỹ thuật viên nhà máy, đi 25 km mỗi sáng bằng xe tay ga, mang cơm cho bữa trưa lúc 11 giờ 30. Bạn sẽ có bảng chọn túi, chỗ để trên xe, các bước đóng hộp và danh sách những thứ nên có trong túi cơm.
Cơm trưa đi xe máy hay hỏng ở đâu
Chỗ hỏng đầu tiên là đổ. Xe máy rung liên tục và xóc mạnh mỗi lần qua gờ giảm tốc. Hộp nhựa nắp bấm bốn cạnh giữ được món khô, nhưng với canh, nước sốt, chỉ cần hộp nằm nghiêng là nước rỉ qua mép nắp. Túi treo ở móc trước còn đung đưa, nước rỉ ra rồi chảy xuống sàn xe.
Chỗ hỏng thứ hai là nhiệt. Thức ăn nóng đậy kín trong túi giữ nhiệt nguội dần, sau năm tiếng thường chỉ còn âm ấm. Nhưng điều đáng lo hơn là khoảng giữa: thức ăn ở mức ấm quá lâu là lúc vi khuẩn phát triển nhanh nhất. Cốp xe tay ga đỗ ngoài nắng làm chuyện này tệ hơn, vì cốp giữ hộp cơm ở đúng mức ấm ấy suốt buổi sáng.
Chỗ hỏng thứ ba là mùi. Túi vải thường hút mùi đồ ăn, sau vài tuần mở ra là mùi cá kho cũ. Túi giữ nhiệt có lót bạc dễ lau hơn, nhưng nếu không mở ra phơi mỗi tối thì cũng ám mùi y như vậy. Anh Sơn từng dùng túi vải đựng hộp cơm, sau một tháng phải bỏ túi vì mùi không gột được.
Chọn kiểu túi theo giờ ăn và chặng đi
Giờ tính từ lúc cho thức ăn vào hộp tới lúc ăn. Dung tích tính cho một suất cơm đầy đủ của một người đàn ông làm việc tay chân.
| Tình huống | Kiểu túi | Cỡ | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Ăn trong 3 giờ, chặng dưới 10 km | Túi vải đáy phẳng có lót | 4–5 lít | Đủ cho cơm nấu sáng, ngày mát |
| Ăn sau 4–6 giờ, ngày nóng | Túi giữ nhiệt có lót bạc, khoá kéo kín | 5–7 lít | Thêm đá gel nếu là món nguội hoặc nấu từ tối |
| Có canh, món nước | Túi giữ nhiệt hình hộp, đáy cứng | 6–8 lít | Hộp canh nắp vặn đứng thẳng |
| Ăn hai bữa ở chỗ làm | Túi giữ nhiệt hai ngăn | 8–10 lít | Bữa chiều để ngăn có đá gel |
| Đã đeo balo đi làm | Túi giữ nhiệt nhỏ bỏ trong balo | 3–4 lít | Đặt sát lưng, đứng thẳng, không nằm ngang |
| Chỗ làm có tủ lạnh và lò hâm | Túi thường, hộp chịu nhiệt | 4–5 lít | Cho vào tủ ngay khi tới, hâm trước khi ăn |
Anh Sơn chọn túi giữ nhiệt hình hộp cỡ 7 lít, đáy cứng, vừa khít một hộp cơm hai tầng và một hộp canh nắp vặn 500 ml. Hộp không còn khoảng trống để xô lệch nên ngay cả đoạn đường có nhiều gờ giảm tốc trước cổng nhà máy cũng không đổ.
Để túi cơm ở chỗ nào trên xe
Sàn để chân xe tay ga: chỗ tốt nhất. Thấp, ít rung, túi đứng thẳng sát ốp trước. Hai chân vẫn đặt vững là được. Đây là chỗ anh Sơn dùng hằng ngày.
Giá sau, ràng hai dây chéo. Hợp với xe số. Túi phải có đáy cứng để không bị dây ràng ép méo, và nên đặt trên tấm lót chống trượt. Xóc ở giá sau mạnh hơn ở sàn, nên hộp canh phải thật kín.
Trong balo, ngăn sát lưng. Hợp khi túi nhỏ và bạn đã đeo balo. Nhớ hộp phải đứng thẳng; balo nằm ngang trên lưng khi bạn cúi người lái xe, nên đặt hộp sao cho nắp hướng lên đỉnh balo.
Cốp xe: chỉ chặng ngắn. Được nếu bạn đi 15 phút rồi lấy ra ngay. Để cả buổi trong cốp ngoài bãi nắng là đưa thức ăn vào vùng ấm lâu, không nên.
Móc treo trước: tránh. Túi cơm có canh treo móc thì đung đưa, dễ đổ, lại có thể làm bỏng chân nếu canh còn nóng.
Đóng hộp cơm để không đổ, giữ nóng lâu hơn
Mấy bước dưới đây làm trong năm phút buổi sáng, và quyết định trưa nay bạn ăn cơm nóng hay ăn cơm vớt canh tràn.
- Tráng hộp giữ nhiệt bằng nước sôi khoảng hai phút rồi đổ đi, để lòng hộp ấm sẵn trước khi cho thức ăn vào.
- Cơm và món xào cho vào hộp khi còn nóng, nén nhẹ cho kín hộp; hộp đầy giữ nhiệt lâu hơn hộp vơi.
- Canh rót vào hộp nắp vặn có gioăng, chừa khoảng 1 cm dưới nắp, vặn chặt rồi lật ngược thử trên bồn rửa vài giây xem có rỉ không.
- Lau khô mặt ngoài các hộp, đặt hộp nặng nhất xuống đáy túi, hộp canh đứng thẳng ở giữa.
- Chèn khăn gấp vào khoảng trống để hộp không xô.
- Kéo kín khoá túi, đặt túi đứng trên sàn xe, kiểm lại lần cuối khi đã ngồi lên yên.
Từ khi tráng hộp bằng nước sôi và đổ hộp thật đầy, anh Sơn thấy cơm lúc 11 giờ 30 vẫn còn ấm rõ, trong khi trước đó cùng chiếc hộp ấy cơm đã nguội hẳn.
Giữ an toàn thức ăn khi mang đi xa
Nguyên tắc dễ nhớ là thức ăn nên hoặc thật nóng, hoặc thật lạnh; khoảng âm ấm kéo dài nhiều giờ là vùng nên tránh. Món nấu buổi sáng, đóng hộp khi còn nóng, ăn trong khoảng bốn năm tiếng thì thường ổn. Món nấu từ tối hôm trước, để tủ lạnh qua đêm, sáng ra nên giữ lạnh bằng đá gel trong túi giữ nhiệt rồi cho vào tủ lạnh ở chỗ làm hoặc hâm nóng kỹ trước khi ăn.
Những món nhạy cảm như trứng lòng đào, rau sống trộn, nước sốt có sữa, hải sản nấu sơ nên tránh khi mang đi xa trong ngày nắng. Món kho kỹ, món xào chín đều, cơm trắng nấu sáng là lựa chọn bền hơn. Nếu bữa trưa của bạn rơi vào khoảng sau 1 giờ chiều, hãy coi như đó là chuyến đi dài và tính tới đá gel.
Mở hộp ra mà thấy mùi chua, nước canh nổi bọt hay cơm nhớt ở đáy, đừng tiếc. Một bữa cơm hàng xung quanh nhà máy rẻ hơn rất nhiều so với một buổi chiều ôm bụng nằm nghỉ.
Đồ nên có sẵn trong túi cơm
Ngoài hộp cơm, một túi cơm gọn nên có sẵn vài món nhỏ ở ngăn phụ để không phải mượn hay bỏ dở bữa.
- Một bộ thìa đũa gấp hoặc đũa inox trong hộp đựng nhỏ.
- Một chiếc khăn vải nhỏ để lót bàn và lau tay.
- Hai túi nilon có miệng kéo để đựng hộp bẩn mang về, tránh nước thừa dính ra túi.
- Một lọ nước chấm nhỏ nắp vặn chặt, cỡ 50 ml.
- Một gói đá gel mỏng cho ngày nóng hoặc món nấu từ tối.
- Vài chiếc khăn giấy.
- Không để: dao gọt hở lưỡi, chai thuỷ tinh, hộp sữa chua không có túi chống tràn.
Ngăn phụ của túi nên nằm ở mặt ngoài, có khoá kéo riêng, để đồ khô không lẫn với hộp có nước. Tối về, lấy hộp ra rửa ngay, mở túi phơi qua đêm. Bộ thìa đũa nên rửa luôn cùng hộp và trả về ngăn phụ ngay tối đó, để sáng hôm sau không phải đi tìm.
Câu hỏi khi mua túi giữ nhiệt để đi xe máy
Túi giữ nhiệt bán rất nhiều kiểu, ảnh trông giống nhau. Hỏi người bán hoặc tự kiểm mấy điểm sau, nhất là khi mua qua mạng:
- Kích thước lòng túi là bao nhiêu cm? Đo hộp cơm của bạn trước, lòng túi chỉ nên rộng hơn hộp 1 đến 2 cm.
- Đáy có tấm cứng không? Đáy mềm thì túi xệ, hộp nghiêng khi đặt trên sàn xe.
- Lớp cách nhiệt dày bao nhiêu? Lớp xốp dưới 5 mm thường chỉ giữ được vài giờ.
- Lớp lót trong có lau được không, đường may bên trong có được dán kín để nước không thấm vào lớp xốp?
- Khoá kéo chạy quanh nắp hay chỉ một cạnh? Khoá quanh nắp mở rộng, dễ cho hộp vào và lấy ra mà không làm nghiêng.
- Có quai xách chắc và một vòng móc để ràng dây khi đặt trên giá sau không?
- Mặt ngoài có màu sáng không? Túi tối màu đặt trên sàn xe dưới nắng hấp nhiệt nhiều hơn.
Hai câu đầu loại được phần lớn túi không hợp: túi đáy mềm hoặc rộng hơn hộp quá nhiều sẽ không giữ hộp đứng thẳng khi xe xóc, dù lớp giữ nhiệt có tốt đến đâu.
Lỗi hay gặp khi mang cơm bằng xe máy
Dùng hộp nắp bấm cho canh. Hộp nắp bấm giữ món khô được, với canh thì gần như chắc chắn rỉ khi đi xe. Canh luôn ở hộp nắp vặn có gioăng.
Đặt hộp nằm ngang trong balo. Nằm ngang là áp lực nước dồn lên mép nắp. Hộp phải đứng.
Túi rộng hơn hộp quá nhiều. Hộp xô qua lại theo từng cú xóc. Chọn túi vừa khít hoặc chèn khăn.
Để túi cơm cả buổi trong cốp ngoài nắng. Thức ăn ở vùng ấm suốt nhiều giờ. Mang túi vào chỗ làm, để chỗ mát hoặc tủ lạnh.
Không phơi túi mỗi tối. Túi kéo kín qua đêm với hơi ẩm từ hộp là lý do mùi hôi bám. Mở túi ra, lau lót bạc bằng khăn ẩm, để khô.
Treo túi canh ở móc trước xe. Vừa đổ vừa nguy hiểm nếu canh còn nóng. Túi cơm luôn ở chỗ thấp và chắc.
Quên túi cơm trên xe khi gửi. Đến cổng vội, túi cơm nằm lại dưới sàn xe trong bãi suốt buổi sáng. Đặt túi cơm sát mũ bảo hiểm hoặc cùng chỗ với chìa khoá để lúc xuống xe tay chạm vào là nhớ.
Câu hỏi thường gặp
Túi giữ nhiệt giữ cơm nóng được bao lâu?
Tuỳ túi và hộp, nhưng với hộp giữ nhiệt được tráng nước sôi và đổ đầy, cơm thường còn ấm sau bốn năm tiếng. Túi giữ nhiệt thường chỉ làm chậm việc nguội; muốn nóng lâu, hộp giữ nhiệt mới là phần quyết định.
Mang canh đi làm bằng xe máy thế nào cho khỏi đổ?
Dùng hộp nắp vặn có gioăng, chừa một khoảng nhỏ dưới nắp, thử lật ngược trước khi đi. Đặt hộp đứng thẳng trong túi đáy cứng, chèn khăn quanh hộp và để túi trên sàn xe tay ga hoặc ràng chắc ở giá sau.
Có nên để hộp cơm trong cốp xe tay ga không?
Chỉ nên khi chặng ngắn và lấy ra ngay. Cốp đỗ ngoài nắng giữ thức ăn ở mức ấm suốt buổi sáng, đây là điều kiện để thức ăn mau hỏng. Mang túi cơm vào chỗ làm sẽ an toàn hơn.
Cơm nấu từ tối hôm trước mang đi làm có được không?
Được nếu bạn để tủ lạnh qua đêm, sáng mang đi trong túi giữ nhiệt có đá gel và cho vào tủ lạnh hoặc hâm nóng kỹ trước khi ăn. Không nên để cơm nguội của tối hôm trước ở nhiệt độ phòng rồi mang đi trong ngày nắng.
Túi đựng cơm bị hôi thì xử lý thế nào?
Lau lớp lót bằng khăn ẩm pha chút nước rửa chén, lau lại bằng nước sạch, mở túi phơi khô trong bóng râm. Từ đó tập thói quen mở túi phơi mỗi tối và đựng hộp bẩn trong túi nilon riêng.
Túi cơm trưa nên chọn cỡ bao nhiêu lít?
Một suất cơm đầy đủ có canh của một người thường vừa túi 6 đến 7 lít. Chỉ cơm và món mặn không canh thì 4 đến 5 lít là đủ. Chọn túi vừa khít hộp để hộp không xô khi đi xe.