Túi đi học thêm cho học sinh nam nên là một chiếc riêng, nhẹ, vừa khổ giấy A4: túi đeo chéo dẹt cho tối chỉ một lớp, balo nhỏ 10 đến 14 lít cho tối học liền hai, ba lớp. Mang balo chính cả ngày đi học thêm nghĩa là chở theo sách của năm môn trên lớp chỉ để dùng một tập đề.
Bài này nói cách chọn túi theo lịch học thêm thật, cách tổ chức tài liệu từng môn để không lẫn và không quên, đồ nên có trong túi buổi tối, và cách giữ túi gọn khi về khuya. Ví dụ là Thịnh, lớp 9, đang ôn thi vào lớp 10, tối thứ Hai, Tư, Sáu học Toán và Văn liền hai ca ở hai nơi cách nhau 1 km, tối thứ Ba, Năm học Tiếng Anh.
Vì sao không mang balo chính đi học thêm
Phần lớn học sinh từ trường về nhà ăn cơm rồi mới đi học thêm. Lúc đó balo chính vẫn còn nguyên sách của buổi sáng. Lười dỡ ra, con đeo luôn đi. Cả tối con chở 4 kg đồ trong khi ở lớp học thêm chỉ cần một tập đề, một quyển vở và cây bút.
Học thêm thường ngồi ở phòng chật, bàn dài, ghế nhựa, không có ngăn bàn. Balo to phải để dưới chân hoặc chồng ở góc phòng. Muốn lấy quyển vở, con phải lục cả balo giữa giờ. Túi nhỏ và dẹt đặt được trên đùi hoặc móc vào lưng ghế, lấy đồ trong vài giây.
Ngoài ra, tài liệu học thêm hay là giấy rời: đề photo, bài tập in, phiếu chữa bài. Nhét chung vào balo chính, chúng lẫn với vở trên lớp, nhàu nát, và ngày thi thử thì không tìm thấy tờ đề tuần trước. Một túi riêng cho học thêm là một chỗ riêng cho đống giấy đó.
Thịnh từng có một tối mang balo chính đi hai ca. Về tới nhà lúc chín rưỡi con kêu mỏi vai và quên một tập đề Văn ở lớp thứ nhất vì phải dỡ đồ ra bàn tìm vở. Từ hôm sau con đổi sang túi riêng.
Chọn túi theo lịch học thêm
Lịch học thêm quyết định kiểu túi. Bảng dưới đi từ lịch nhẹ tới lịch dày:
| Lịch học thêm | Kiểu túi | Cỡ | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Một lớp gần nhà, đi bộ hoặc được chở | Túi đeo chéo dẹt hoặc túi xách khổ A4 có khoá kéo | 4–6 lít | Đáy phẳng để giấy không cong, khoá kéo kín miệng |
| Một lớp, đi xe đạp | Balo nhỏ hoặc túi đeo chéo có đai cố định | 6–10 lít | Đeo chéo phải có dây giữ để túi không trượt ra trước |
| Hai lớp liền, có ăn tối ở ngoài | Balo nhỏ hai quai | 10–14 lít | Ngăn riêng cho đồ ăn, bìa tài liệu sát lưng |
| Ba lớp liền hoặc học tới khuya | Balo nhỏ có ngăn trước rộng | 12–16 lít | Thêm áo khoác, sạc, đèn nhỏ nếu phải đi bộ đoạn tối |
| Học thêm ngay ở trường sau giờ chính | Không cần túi riêng, chỉ một bìa tài liệu trong balo chính | Không | Bìa dày có khoá để giấy không lẫn với vở |
Thịnh dùng balo nhỏ 12 lít cho tối thứ Hai, Tư, Sáu và túi đeo chéo dẹt cho hai tối Tiếng Anh. Hai túi luôn để sẵn trên móc cạnh cửa phòng, soạn từ tối hôm trước, không dùng chung với balo đi học buổi sáng.
Mỗi môn một bìa: cách giữ giấy học thêm không lẫn
Giấy rời là nguồn rối nhất của học thêm. Cách làm đơn giản dưới đây Thịnh dùng suốt năm lớp 9:
- Mua bìa nhựa có khoá bấm khổ A4, mỗi môn học thêm một màu: Toán xanh, Văn đỏ, Anh vàng. Màu là để nhận ra trong một giây khi lục túi tối.
- Trong mỗi bìa chia hai phần bằng một tờ giấy cứng: phía trước là đề chưa làm và bài tập về nhà, phía sau là bài đã chữa.
- Ghi ngày lên góc mỗi tờ đề ngay khi được phát. Hai tuần sau, khi thầy nói "lấy đề hôm thứ Tư tuần trước", con tìm được ngay.
- Cuối tuần chuyển bài đã chữa ra một cặp hồ sơ ở nhà, để bìa trong túi chỉ còn giấy của tuần hiện tại. Bìa mỏng thì túi mới nhẹ.
- Tối trước buổi học, chỉ bỏ bìa của môn ngày mai vào túi, cộng một quyển vở ghi của môn đó.
- Đặt bìa sát lưng balo hoặc sát mặt phẳng của túi đeo chéo, đồ cứng như hộp bút, máy tính để ngăn trước.
Đến kỳ ôn thi cuối năm, cặp hồ sơ ở nhà của Thịnh có đủ mọi đề đã làm, sắp theo ngày. Đó là bộ tài liệu ôn tập mà con không cần mua thêm.
Đồ nên có trong túi học thêm buổi tối
Ngoài tài liệu, túi học thêm cần vài món mà balo đi học ban ngày không có. Danh sách của Thịnh cho tối học hai ca:
- Hộp bút gọn: hai bút bi, một bút chì, tẩy, thước 15 cm; máy tính cầm tay trong bao.
- Đồ ăn nhẹ kín: bánh mì kẹp hoặc hộp cơm nhỏ có nắp khoá, để ăn trong mười lăm phút giữa hai ca.
- Bình nước nhỏ 350 ml: không cần bình to vì chỉ ba bốn tiếng.
- Tiền gửi xe và tiền lẻ: để ở ngăn có khoá kéo, tách riêng với ví.
- Điện thoại đã sạc, cáp sạc ngắn: để gọi người đón khi tan muộn.
- Áo khoác mỏng gấp gọn: phòng học máy lạnh lạnh buốt, trời đêm mùa đông cũng vậy.
- Khẩu trang và một gói khăn giấy: nhẹ, hay cần.
Cả túi nặng khoảng 1,8 kg cho hai ca, so với 4,3 kg nếu đeo balo chính. Chênh nhau 2,5 kg suốt bốn tiếng buổi tối, đúng lúc con đã mệt sau một ngày học. Món nào trong danh sách mà hai tuần liền con không đụng tới thì bỏ ra, túi học thêm chỉ nên chứa thứ thật sự dùng.
Ăn tối giữa hai ca mà túi không ám mùi
Tối học liền hai ca thường chỉ có mười lăm đến hai mươi phút nghỉ, đủ để ăn vội rồi chạy sang lớp sau. Đồ ăn mang theo nằm trong túi cùng giấy tờ suốt ba tiếng. Nếu hộp không kín, nước canh hay sốt thấm ra bìa tài liệu, và cả tuần sau đề Toán vẫn còn mùi xúc xích.
Chọn hộp có nắp khoá bốn cạnh và gioăng cao su, cỡ 500 đến 700 ml. Đồ ăn khô dễ mang hơn đồ có nước: cơm nắm, bánh mì kẹp, xôi gói lá, trứng luộc. Nếu phải mang món có nước, bỏ hộp vào một túi giữ nhiệt nhỏ riêng rồi mới cho vào ngăn trước của balo, không bao giờ để cùng ngăn với bìa tài liệu.
Rác sau khi ăn, như giấy gói, vỏ hộp sữa, que xiên, con thường tiện tay nhét lại vào túi. Dặn con mang theo một túi zip nhỏ chỉ để đựng rác, tới chỗ có thùng rác thì bỏ. Không có túi riêng, rác dồn xuống đáy và thành mùi khó chịu sau vài ngày.
Nếu con mua đồ ăn ở quán gần lớp thay vì mang theo, túi càng gọn hơn, chỉ cần tiền lẻ để ở ngăn dễ lấy. Thịnh thường mua một ổ bánh mì ở xe đẩy đầu ngõ lớp thứ hai và ăn ngay ở đó, không mang vào lớp. Nhà quy ước như vậy để túi học thêm không bao giờ chứa đồ ăn qua đêm.
Mỗi tối thứ Sáu, khi dọn bìa tài liệu, con lộn trái túi và lau ngăn trước bằng khăn ẩm. Hai phút đó giữ cho túi dùng được hết năm lớp 9 mà không ám mùi.
Về khuya: giữ túi gọn và người đón dễ thấy
Đứng chờ ở chỗ sáng, gần cửa lớp. Nhắn trước cho con chỗ đứng cố định khi tan, ví dụ ngay dưới mái hiên lớp học hoặc cạnh cột đèn đầu ngõ. Người đón tới là thấy ngay, con không phải đi lòng vòng ra đường lớn tìm.
Túi đeo trước người hoặc lệch hông khi đứng chờ. Không cần lo xa, chỉ là thói quen: chỗ đông người, túi nằm trong tầm mắt. Túi đeo chéo dẹt kéo ra phía trước bụng, balo nhỏ có thể đeo một bên vai ra trước trong lúc đứng yên.
Điện thoại cất vào túi khi không dùng. Đứng mép đường bấm điện thoại là lúc dễ bị giật nhất. Nhắn tin xong thì cất vào ngăn có khoá kéo, chờ người đón thì đứng lùi vào trong vỉa hè.
Trên xe máy, túi không treo phía trước. Khi bố mẹ đón bằng xe máy, con ngồi sau đeo balo nhỏ trên lưng hoặc ôm túi giữa người con và người lái. Không treo túi ở móc phía trước xe, chỗ đó vướng chân và kéo lệch tay lái.
Thống nhất giờ và cách liên lạc. Nếu lớp tan muộn hơn lịch, con nhắn một tin ngắn có giờ. Thịnh và bố quy ước chữ "xong" là tan lớp, bố xuất phát; đơn giản nhưng hai năm chưa lần nào lỡ.
Chọn túi và tránh mấy lỗi quen
Khi mua túi học thêm, mang theo một tập đề A4 và bìa nhựa thật để đặt thử. Nhiều túi đeo chéo trông vừa nhưng chiều ngang trong chỉ 28 cm, bìa A4 phải cong mới vào được. Chiều ngang trong nên từ 32 cm trở lên, đáy phẳng.
Hỏi người bán túi rỗng nặng bao nhiêu, quai có chỉnh được không, khoá kéo có chạy hết miệng túi không. Túi học thêm mở và đóng nhiều lần mỗi tối, khoá kéo kém là thứ hỏng đầu tiên.
Lỗi hay gặp nhất là chọn túi quá nhỏ, kiểu túi đeo hông, rồi phải nhét giấy gấp đôi. Giấy gấp đôi thì nhàu và hay rơi ra khi rút. Lỗi thứ hai là túi đeo chéo dây dài thả ngang mông; khi đạp xe túi trượt ra trước, đè lên đùi, có khi kẹt vào ghi đông. Dây đeo chéo phải ngắn, túi nằm ở thắt lưng hoặc ngang hông.
Lỗi thứ ba ít ai để ý: dùng chung một túi học thêm cho mọi môn và không bao giờ dọn. Sau một học kỳ, túi chứa sáu tháng giấy, nặng như balo chính. Lịch dọn cuối tuần ở mục bìa màu là cách duy nhất giữ túi nhẹ đúng như lúc mới mua.
Câu hỏi thường gặp
Đi học thêm nên dùng balo hay túi đeo chéo?
Tối chỉ học một lớp, túi đeo chéo dẹt vừa khổ A4 là gọn nhất. Tối học liền hai, ba lớp hoặc phải mang đồ ăn, áo khoác thì balo nhỏ 10 đến 14 lít hai quai đỡ mỏi vai hơn.
Túi đi học thêm cần rộng bao nhiêu để vừa giấy A4?
Chiều ngang bên trong nên từ 32 cm trở lên và chiều cao trong từ 24 cm, đáy phẳng. Mang theo bìa nhựa A4 thật khi đi mua để đặt thử, vì nhiều túi ghi khổ A4 nhưng phải uốn cong bìa mới vào.
Làm sao để không quên tài liệu khi học nhiều lớp?
Mỗi môn một bìa nhựa khác màu, ghi ngày lên từng tờ đề, tối trước buổi học chỉ bỏ bìa của môn ngày mai vào túi. Cuối tuần chuyển bài đã chữa ra cặp hồ sơ ở nhà để bìa luôn mỏng.
Con học thêm về khuya nên dặn gì về túi?
Dặn con đứng chờ ở chỗ sáng cố định, túi đeo phía trước khi đứng yên, cất điện thoại vào ngăn có khoá kéo sau khi nhắn tin. Khi ngồi sau xe máy, đeo balo trên lưng hoặc ôm túi, không treo ở phía trước xe.
Có nên để túi học thêm luôn trong cốp xe máy của bố mẹ không?
Tiện nếu bố mẹ đưa đón cả hai chiều, nhưng tài liệu dễ bị nóng và quên trong cốp. Tốt hơn là túi ở cạnh cửa phòng con, soạn từ tối hôm trước, con tự mang ra khi đi.